တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ ကော်ဘိက်မံၚ် ဒပ်ရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ် ကေုာံ ဂကောံပၠန်ဂတးတအ် သွက်ဂွံဆဵုဂဗသဳကၠဳ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလံ အပ္ဍဲပွိုၚ် (၁၀၀) တ္ၚဲကီုလေဝ်၊ မွဲလ္ပာ်ဂှ် ပွမဗတိုက်တဴ နကဵုပၞာန်ကျာ၊ နကဵုပၞာန်တိုက်တံဂှ် ဆက်ရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ၜိုတ်မံၚ်အိုတ်ရ။ ဗီုပြင်ဏံဝွံ ဒှ်အရာမရပ်စပ်စကာ မအရေဝ် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလံ နဒဒှ်ပြယာဲ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲသာ်ကီုတုဲ မွဲအဆက်ဓဝ် ပွမသၠုၚ်ပတိုန်ကၠုၚ် အသိၚ်ဓရိုဟ်ဒြဟတ်ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကၠုၚ်ရ။
သၞာံ (၂၀၂၆)၊ ဂိတုဂျုန် စၟတ်တ္ရဲ (၁၄) စဵုကဵုစိုပ် ဂိတုဂျူလာၚ် စၟတ်တ္ရဲ (၁၃) ဂှ် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်ဝွံ ပရေၚ်ဗတိုက် နကဵုက္ၜၚ်ကျာ အောန်အိုတ် (၁၃) ဝါ ကေုာံ ပေါဲဗတိုက် (၅) ဝါ က္တဵုဒှ်လဝ်တုဲ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်သၟဝ်ကျာကဵု လ္ပာ်သၠုၚ်ကျာတံဂှ် ပရေၚ်ဒြဟတ်ဓရိုဟ်ပၞာန် ဗီုပြၚ်ဟွံတုပ်သၟဟ် တၞဟ်ခြာက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ်တုန် ပ္ဍဲတိဍာ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ (NMSP) မဒှ်ဂကောံမဒတူဒလိုၚ်မံၚ် အတိုၚ်လိက်ကသုက်ဒေါံပန်ပှော် (NCA) ဂှ် တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ သၠုၚ်ပတိုန်ကၠုၚ် ဒြဟတ်ဓရိုဟ်ပၞာန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ တၚ်ဏံဝွံ ဒှ်တၚ်ကမၠောန် တၠအဝဵုပၞာန်တံ ကၠောန်မံၚ်ဇေတ်တ်တုဲ တၞဟ်ခြာတဴကဵု မူဝါဒပရေၚ်ၜိုဟ်လလံ ညးတံ မကော်ဘိက်လဝ်တံဂှ်ရောၚ်။
ပရေၚ်ဗ္တိုက် နကဵုက္ၜၚ်ကျာ ကေုာံ တၚ်ရန်တၟံ တၠအဝဵုပၞာန်ဂမၠိုၚ်
ရံၚ်ကဵုအခိၚ်အခါမ္ဂး ၜိုန်ရဒှ်မံၚ် အခိၚ်ဥတုဗြဲကီုလေဝ် ပေါဲဗတိုက် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် ဂွံညိၚ်ဝပ်အာဟွံမွဲ ဆက်တုဲ က္တဵုဒှ်မံၚ်ဖိုဟ်ရ။ စပ်ကဵုပဋိပက္ခပၞာန် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်တုဲ ဒေသသၟဝ်ကျာ ဍုၚ်မန် ကေုာံ ဒေသသၠုၚ်ကျာ ဍုၚ်မန် သာ်ဝွံ ပိုၚ်ခြာသ္ၚဳဂၠိပ်အာရောၚ်။
ပ္ဍဲဒေသမန် လ္ပာ်သၟဝ်ကျာဝွံ ညံၚ်ပၞာန်ဗၟာတံ ချဳဓရာၚ်ဟွံဂွံဂှ် ဒပ်ပံၚ်ကောံရပ်လွဟ် ဗော်သွးကောန်ဂကူကရေၚ် (KNU) မက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တံ ကဵုကၠုၚ် ဒြဟတ်ဓရိုဟ်မာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ် သၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ် ပရေၚ်ဗ္တိုက် နကဵုက္ၜၚ်ကျာ လ္ပာ်ဒေသသၟဝ်ကျာ ဍုၚ်မန်ဂှ်ရ။ မွဲကာလဏံ ပ္ဍဲဒေသသၟဝ်ကျာသၟး ပရေၚ်ဗ္တိုက် နကဵုက္ၜၚ်ကျာ အောန်အိုတ် ဗၞတ် (၁၂) ဝါနွံရ။ ဆ္ဂး ပရေၚ်ဇီုကပိုက်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ညးဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ်ဟေၚ် ဇီုကပိုက်ဆဵုဘဲက္ၜၚ်ကျာဂၠိုၚ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုဒးဒုၚ်ဗ္တိုက် နကဵုက္ၜၚ်ကျာဂမၠိုၚ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန် ခါဲထဝ်ဂမၠိုၚ် ကေုာံ ညးဍုၚ်ကွာန် မၞုံတိဍာ် (KNU) တံဒှ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန် (၁၁) တၠ ဒးလဝ်ဝပ်တုဲ (၄) တၠဂှ် ဒးစုတိချိုတ်အာရ။ အပ္ဍဲညးမချိုတ်အာတအ်ဂှ် ညးဗြဴ ယိုက်လဝ်ဂဝ်ဂၞဴ ကောန်ကၟာမွဲတၠ ကေုာံ ကောန်ၚာ်အာယုက် (၁၁) သၞာံ မွဲတၠလေဝ် ပါလုပ်မံၚ်ကီုရ။
ပ္ဍဲဒေသမန် လ္ပာ်သၠုၚ်ကျာဂှ်လေဝ် တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ အာဗ္တိုက်လဝ် နကဵုက္ၜၚ်ကျာ တိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ မကၚ်ရၚ်လဝ် ပ္ဍဲကွာန်ၜါသွာၚ်ဂှ်ရ။ ဟိုတ်နူပရေၚ်ဗ္တိုက်ဂှ်တုဲ သ္ၚိညးဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ဘာကောန်ဂကူမန် တန်မူလ နူ Nippon Foundation တံ မသိုင်ခၞံကဵုလဝ်ဒါန် မဒှ်သၚ်္ကေတၜိုဟ်လလံ ကော်ခဴစ သ္ၚိဂျပါန်တံဂှ် ဒးလီုလာ်အာလဝ် ဗၞတ် (၅) မကီုရ။
အခိၚ်အခါ ဒှ်မံၚ်ပေါဲဗ္တိုက် ၜါလ္ပာ် ဟွံသေၚ်ဂှ် မွဲတၚ် ကေုာံ ညးဍုၚ်ကွာန် ဟွံဆေၚ်စပ်ကဵု ပရေၚ်ပၞာန်ဂှ် မွဲတၚ် မတွံဂး ဒှ်တၚ်တုပ်သၟဟ် ပ္ဍဲပရေၚ်ဗ္တိုက် ဒေသမန်တံဂှ်ရ။ ဆ္ဂး စပ်ကဵုဒေသမန် ၜါဒေသဂှ်တုဲ တၚ်ရန်တၟံ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာဝွံ ဟွံတုပ်တဴရ။ ပွမဗ္တိုက်တဴ ပ္ဍဲတိဍာ် (KNU) ဂှ် သွက်ဂွံ ထပိုတ်ကၠေံ ပၞော်တမ်ရိုဟ်သြန် ကေုာံ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်နာနာ ကရေၚ်တံ ဒှ်တုဲ ပွမဗ္တိုက်တဴ ပ္ဍဲတိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် သွက်ဂွံဓရတ် တၚ်ဒတူဒလိုၚ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဗော်ရောၚ်။
ပရေၚ်ကၠောန်ၜိုတ်တၠအဝဵုပၞာန် မဒ္စေၚ်ဗၠေၚ် ကု (NCA)
တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ ဗ္တိုက်လဝ် သ္ၚိဂျပါန် မၞုံကွာန်ၜါသွာၚ်ဂှ်သၟးဟွံက ပွမရပ်စပ်တဴ ကောန်သ္ဂံၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ နူဒပ်ဍုၚ်တြေံ မၞုံဗဒါဲဍုၚ်လၟိုၚ်ဂှ်ကီု ပွမထပက်ပၞာန် ပ္ဍဲတိဍာ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတုဲ ညးဒေသဝါဗိုၚ်တံဂှ်လေဝ် တၠအဝဵုပၞာန်တံ ရပ်ဏာလဝ် သီုပဝ်တာကီုရ။ အရာတံဏံဂှ် သွက်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိမ္ဂး ဒှ်အရာဒြဟတ်ဓရိုဟ်ပၞာန် နူတၠအဝဵုတံတုဲ ဒှ်သီုတၚ်တၞဟ်ခြာကဵု မူဝါဒပရေၚ်ၜိုဟ်လလံ ညးတံ မကော်ဘိက်လဝ်တံဂှ်ရောၚ်။
လိက်ကသုက် ဒေါံပန်ပှော်အလုံဍုၚ် (NCA) ဂှ် ၜိုန်ရဒှ်အစာံ သွက်သ္ဂောံဆဵုဂဗသဳကၠဳ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလံကီုလေဝ် တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ ပွမကဵုမံၚ်ဒြဟတ်ဓရိုဟ်ပၞာန် လ္တူဂကောံ မဒတူဒလိုၚ်မံၚ် အတိုၚ် (NCA) ဂှ်ရ ဒပ်ရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ် ဓရ်ပတှ်ေ လ္တူ (NCA) ဂှ် အောန်စှ်ေအာမာန်ရောၚ်။
တၚ်ဒတူဒလိုၚ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ
ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဝွံ ၜိုန်ရဒးဒုၚ်ဆဵုဂဗမံၚ် ကုဒြဟတ်ဓရိုဟ်ပၞာန် နာနာသာ်ကီုလေဝ် မုရဴသာ်လဵုမှ ဟွံကလေၚ်ခၠေဝ်သှ် မွဲသာ် ဆက်မၚ်မွဲမံၚ် အတိုၚ်ဂၠံၚ်တရဴ ပြသၞာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် သောၚ်ကလး နနဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟေၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာၚ် စၟတ်တ္ၚဲ (၂) ဂှ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဆဵုဂဗသဳကၠဳလဝ် ကုကမ္မတဳဓမံက်ရုပ်ရဴၜိုဟ်လလံ တၠအဝဵုပၞာန်တံ ပ္ဍဲဍုၚ်နေပျဳဒဝ်တေံရ။
ပရေၚ်ဆဵုဂဗသာ်ဏံဂှ် ထ္ၜးတဴ နဒဒှ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဆက်ထိၚ်ဒဝ်မၚ်မွဲမံၚ် ဂၠံၚ်တရဴ ပြသၞာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် သောၚ်ကလး နနဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ဂၠံၚ်တရဴ (NCA) ဖိုလ်ရောၚ်။ ဆ္ဂး ယဝ်ရတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ ဆက်ကဵုမံၚ် ဒြဟတ်ဓရိုဟ်ပၞာန် ဆဏံဟွံက ဂၠိုၚ်တိုန်ခဍၚ်မ္ဂး တၚ်ဒတူဒလိုၚ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဆက်မံၚ်အာ အတိုၚ်တြေံ ဗီုလၟုဟ်မာန်ဟာ (ဟွံသေၚ်မ္ဂး) ပြံၚ်သၠာဲကၠေံ တၚ်ဒတူဒလိုၚ်မာန်ဟာဂှ် ဒှ်တၚ်မ္ဒးမၚ်ကျောဝ်ဟေၚ်ရ။
နိဂီု
သရောပ်ထောံမ္ဂး သ္ဇိုၚ်ပရေၚ်ပၞာန် က္တဵုဒှ်မံၚ် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လၟုဟ်ဝွံ ထ္ၜးမံၚ် ပရေၚ်ကၠောန်ၜိုတ်တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ ၜိုတ်လဵု တၞဟ်ခြာတဴကဵု မူဝါဒပရေၚ်ၜိုဟ်လလံ ညးတံ မကော်ဘိက်မံၚ်ဂှ်ရ။ ပ္ဍဲဒေသသၟဝ်ကျာ ဍုၚ်မန်ဂှ် တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ ကဵုဒြဟတ်ဓရိုဟ် ကုပရေၚ်ပၞာန် ကေုာံ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် (KNU) တုဲ ပ္ဍဲဒေသသၠုၚ်ကျာ ဍုၚ်မန်ဂှ်မ္ဂး ကဵုဒြဟတ်ဓရိုဟ် ကုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိရ။ အဃော ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ မမၚ်မွဲမံၚ် လိက်ကသုက် (NCA) ဂှ် တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ ဟွံမၚ်မွဲ ဇိုတ်ပၠီုထောံ (NCA) ရ။ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ ရပ်စပ်သုၚ်စောဲမံၚ် (NCA) ဂှ် နဒဒှ်အစာံ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလံသၟးဟွံသေၚ် နနဲဘပဠ ကဵုဒြဟတ်ဓရိုတ် ကုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ပရေၚ်ပၞာန်ဂှ်လေဝ် တၠအဝဵုပၞာန်တံ သုၚ်စောဲမံၚ်ရောၚ်အဴ။
