သၞာံ (၂၀၂၆) နူလ္ဒေါဝ်ဂိတုအဝ်ဂက် စဵုစိုပ်လ္ဒေါဝ်ဂိတုသာပ်တေမ်ၝာ လုကဴကာလ ပွိုၚ်မွဲဂိတုဏံဂှ် အကြာညးစၞး အလဵုသဳညဳသၟဟ်အလုံကောန်ဍုၚ် (NUG) ဥူကျဝ်မိုဝ်ထောန်ကဵု ညးစၞးတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန် ညးလဵုလုပ်သၞောဝ်တုဲ ဂွံအာခုၚ်ကုလသမဂ္ဂရောဂှ် ဒှ်ပရိုၚ်မပြာကတ် အကြာကလုတ်တမာန်ဍုၚ်မ္ၚးဂမၠိုၚ်တံရောၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ပရူပရာ အဓိကသ္ဂောံဆဵုကေတ် အကြာကာလဏံ မတွံဂး ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန် ခုၚ်ကုလသမဂ္ဂ၊ ပရေၚ်ကဵုသတိ နူဂကောံစၟဳစၟတ်စမ်ၜတ် ကုလသမဂ္ဂ (IIMM) ကေုာံ ပရေၚ်ဆိုက်ဗ္ဒက် ဍုၚ်အာဇြဳယာန်ဂမၠိုၚ်တံ မဒှ်ရ။
ပရေၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန် ခုၚ်ကုလသမဂ္ဂ
တၞဟ်နသ္ဂောံပါဲကၠေံ ကလုတ်ကုလသမဂ္ဂ ညးစၞးဍုၚ်ဗၟာ ဥူကျဝ်မိုဝ်ထောန်မာန်ဂးတုဲ ပ္ဍဲကာလဒ္စးဒုင် သ္ဘင်သဳကၠဳဇၞော်ကုလသမဂ္ဂ မရနုက်ကဵု (၈၁) ဝါဂှ် တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ ဂိုတ်ဂ္စါန်လွဳပရာမံၚ်အိုတ်ရ။ ပပ္တံနူသၞာံ (၂၀၂၁) ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳဂှ် နုက်ပ္တိတ်ထောံ နဒဒှ်သၞာဲဒဴ (ဍုၚ်ဗၟာ) တုဲရောၚ်ဒှ်တုဲ သ္ပဟိုတ်ကဵု ရပ်စပ်သုၚ်စောဲ ကပေါတ်ဍုၚ် (ဆဆဵု) နဖဵုပူဂဵုတုဲ ညံၚ်သ္ဂောံကေတ်အရေဝ် လ္တူဥူကျဝ်မိုဝ်ထောန် နကဵုစက်ယန် သၞောဝ်ဓရ်ဂၠးကဝ်မာန်ဂှ်လေဝ် တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ ပစိုတ်ပ္တိတ်ကၠုၚ်ဇြဟတ်ကီုရ။
ဥူကျဝ်မိုဝ်ထောန် ညံၚ်ဟွံဒးစှ်ေအာ နူခုၚ်ကုလသမဂ္ဂဂှ်လေဝ် လ္ပာ်အလဵုသဳညဳသၟဟ်အလုံကောန်ဍုၚ် (NUG) ကေုာံ ဒြဟတ်ပၠန်ဂတးနာနာတံ သၠုၚ်ပ္တိုန်အသိၚ် ပရေၚ်စန်ဒက်ရ။ ယြဴညးလဵုမွဲဂှ် ဒှ်ကလုတ်ကုလသမဂ္ဂ ညးစၞးဍုၚ်ဗၟာရောၚ် နူကမ္မတဳစၟဳစၟတ်ဍာ်ဒကေဝ် ကုလသမဂ္ဂ (UN Credentials Committee) ဟွံဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် မဒေါံဇူလဝ် ၜိုန်ဒှ်ကီုလေဝ် ဥူကျဝ်မိုဝ်ထောန် ဂွံဆက်တန်တဴမံၚ် လ္တူခုၚ်ကုလသမဂ္ဂဏီဂှ်ရ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ ဟွံဂွံပရေၚ်စၟတ်သမ္တီ နူကလုတ်ဍုၚ်မ္ၚးဂမၠိုၚ်ဏီရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
ပရေၚ်ကဵုသတိ နူဂကောံစၟဳစၟတ်စမ်ၜတ် ကုလသမဂ္ဂ (IIMM)
လ္ပာ်ရုၚ်သၞောဝ်ဓရ်ဂၠးကဝ်တံဂှ် လ္တူဒုဟ်ရာဇဝတ် တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ မကလိလောန်လဝ်တံဂှ် သွက်ဂွံကေတ်အာအရေဝ်မာန် ရေၚ်တၠုၚ်ကၠုၚ် နကဆံၚ်ၚ်နွံရ။ ပရေၚ်စံၚ်ယတ်ဂစိုတ်ဂယိုၚ် ရိုဝ်ဟေန်ဂျာ (၂၀၁၇) ဂှ် ၜိုန်ရပေၚ်ကၠုၚ် (၉) သၞာံကီုလေဝ် ညးမလိလောန် (ပၞာန်ဗၟာ) တံဂှ် ဟွံဒးဒုၚ် ဒုဟ်ဒဏ်မွဲသာ် မံၚ်စံၚ်တန်တဴမံၚ် ဗၠးဗၠးၜးၜးအိုတ်တုဲ သီုကလေၚ်ဖံက်ပကဝ်မံၚ် အခေါၚ်အရာမၞိဟ် လ္တူညးဍုၚ်ကွာန်တံပၠန်ရောၚ် ဂကောံစၟဳစၟတ်စမ်ၜတ် ကုလသမဂ္ဂ (IIMM) ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။ သက်သဳဒုဟ်ရာဇဝတ် တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ မကလိလောန်လဝ်တံဂှ် ပၠံၚ်ဗ္စိုပ်မံၚ် ကုရုၚ်သၞောဝ်ဓရ်ဂၠးကဝ် ဂမၠိုၚ်ရောၚ် ဂကောံစၟဳစၟတ်စမ်ၜတ် ကုလသမဂ္ဂ (IIMM) ဂှ် ကဵုလဝ်သတိ ပ္ဍဲသ္ဘၚ်သဳကၠဳဇၞော် ကံၚ်ဇြဳအခေါၚ်အရာမၞိဟ် ကုလသမဂ္ဂ မရနုက်ကဵု (၆၃) ဝါဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
သ္ပဟိုတ်ကဵုဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကုရမျာၚ် ညးမဒစဵုဒစးတံ မတွံဂး တၚ်ဂၞၚ် နူဒြဟတ်ပၠန်ဂတးနာနာ ကေုာံ ပရိုၚ် နူဌာန်ပရိုၚ် ဂမၠိုၚ်တံဂှ်တုဲ သက်သဳဂမၠိုၚ်ဝွံ ဒ္စေၚ်ဗၠေၚ်မံၚ် မွဲလ္ပာ် ဟွံဓဝ်ယာ၊ ဂကောံစၟဳစၟတ်စမ်ၜတ် (IIMM) မ္ဂးလေဝ် ဒုၚ်ယၟုစက်ယန်ဗၠးၜးကီုလေဝ် ဒှ်ဂကောံတဝ်မုဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲရောၚ်ဂးတုဲ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ တးပါဲကၠုၚ်လဝ်ရ။ ဟိုတ်နူဝေၚ်ပါဲ နူပွမပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ် ကုဂကောံကုလသမဂ္ဂနာနာတံဂှ်ရ ဍုၚ်မ္ၚးတံ ဓရ်ပတှ်ေဟွံမွဲ လ္တူတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံရောၚ်။
နဲကဲဆိုက်ဗ္ဒက် ဍုၚ်အာဇြဳယာန်ဂမၠိုၚ်
ညံၚ်သ္ဂောံကေတ်အရေဝ် လ္တူတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာမာန်ဂးတုဲ ဂကောံစၟဳစၟတ်စမ်ၜတ် ကုလသမဂ္ဂ (IIMM) ဒှ်တမ် ဍုၚ်ဂမၠိုၚ်တံ အဃောမဂိုတ်ဂ္စါန်ရေၚ်တၠုၚ်မံၚ်ဂှ် နကဵုဍုၚ်အာဇြဳယာန်လ္ၚဵုတံ သ္ပမဇ္ဇျဟ်ကဵု တၚ်တုပ်စိုတ်အာဇြဳယာန် (၅) တၚ်တုဲ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုဖဵုပရဲဍုၚ်ဇကုသၟးတုဲ ဆက်ဆောံဗန်ကအ် ထ္ၜးတဴ ပရေၚ်ဆာန်ကၟိန် ကုတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာရ။ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာဂှ် နဒဒှ်အလဵုသဳလုပ်သၞောဝ်ဍုၚ်ဗၟာတုဲ ညံၚ်သ္ဂောံကလေၚ်လုပ်စိုပ်ကၠုၚ် ဇရေၚ်ဂကောံအာဇြဳယျာန်မာန်ဂှ် နကဵုဍုၚ်ခမေန် ထံက်အာဂလာန်ပေင်င်ရောၚ် ညးစၞးဨကရာဇ်ဍုၚ်ခမေန် ဟောန်ဇြာန် (ဟွန်ဆန်) ဟီုပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲတရဴက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ မေန်အံၚ်လှိုၚ် အာဍုၚ်ခမေန်ဂှ်ရ။ နကဵုဍုၚ်ဗဳယက်နာမ်ဝွံလေဝ် ဆက်ဆောံအာ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ နဒဒှ်အလဵုသဳလုပ်သၞောဝ်ဍုၚ်ဗၟာကီုတုဲ ဍုၚ်ၜါလ္ပာ်တံ ညံၚ်သ္ဂောံပံၚ်တောဲအာ ပ္ဍဲအရာကူသာသွံရာဗၞိက်ဂှ် သဳကၠဳလဝ်နွံရ။ ဗွဲတၟေၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲအရာကိစ္စဂဗုတ်ၜက်ပယျဵု ကေုာံ တၚ်ဂၞၚ် ပရေၚ်ဂီုကၠီုတံဂှ် ညံၚ်သ္ဂောံပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ် သၠာဲဂတးအာ နနဲတိုက်ရိုက်ဂှ် အကြာဍုၚ်သေံ ကေုာံ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ ဂွံလဝ်တၚ်တုပ်စိုတ်ကီုရ။ ကြဴနူဂှ်တုဲ လ္ပာ်အလဵုသဳဍုၚ်သေံတံ ပတေၚ်ဓရတ်ကၠုၚ် ဒၞါဲဒေသပယျဵုဒၞက် ဍုၚ်ၜါလ္ပာ်ဂှ်ရ ဒှ်ကၠုၚ်တၚ်ကော်ဆောဇၞော် သွက်ဒြဟတ်ပၠန်ဂတးနာနာတံရ။
နိဂီု
သရောပ်တုဲ ဒးသ္ၚဳဂၠိပ်မ္ဂး ဍုၚ်အာဇြဳယာန်လ္ၚဵုတံဝွံ သ္ပမဇ္ဇျဟ်ကဵု အခေါၚ်အရာမၞိဟ် ကေုာံ စက်ယန်သၞောဝ်ဓရ်ဂၠးကဝ်တုဲ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုဖဵုပရဲဍုၚ်ဇကုသၟးဟေၚ် ဆက်ဆောံကၠုၚ်ဂှ် ဒှ်ညံၚ်ရဴ ကဵုမံၚ်ပၞော်တိတ် သွက်တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာကီုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ပရေၚ်ဒဒှ်ဍာံ ပကတိဍုၚ်ဗၟာတုဲ နကဵုဍုၚ်မ္ၚး ဂကောံဂၠးကဝ်တံ ညံၚ်သ္ဂောံကေတ်အာအရေဝ်၊ ညံၚ်သ္ဂောံကၟာတ်လဒဵု အခေါၚ်အရာနာနာ လ္တူတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံဂှ် ဂပ်ဝ်ရေၚ်တၠုၚ်ထေက်ရ။ နကဵုဂကောံပၠန်ဂတးနာနာတံလေဝ် ညံၚ်သ္ဂောံဒုၚ်ခဳတဝ်စၞေဟ် လ္တူပရေၚ်ကြေပ်ဓရတ် ပယျဵုဒၞက်ဍုၚ်ဇိုၚ်ဝုဟ်ဒိုဟ်တံမာန်ဂှ် သ္ဒးဒ္စးဒုၚ်ပြုပြေၚ် စဳရေၚ်လဝ်ထေက်ရောၚ် မ္ဒးပ္တိုန်ထ္ၜးဏာရအဴ။
ဗဵုရုပ်ဂမျိုၚ်ဒၞာဲဏံညိ➜
