ကဏ္ဍပရေၚ်ပၞာန်
လၟေၚ်သတ္တဟ၊ သ္ၚဳဂၠိပ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်
■ပဋိပက္ခပရေင်ပၞာန် တွဵုရးဍုင်မန် ပ္ဍဲသၞာံ (၂၀၂၆) နူဂိတုမေ (၁၅) စဵုကဵုစိုပ် ဂျောန် (၁၄) ဂှ် ပေါဲဗတိုက် ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်တအ် အောန်အာကီုလေဝ် ပရေင်ဂရေတ် ကေုာမ် ပရေင်ကြံင်မ္ၚိုဟ်တအ်ဂှ် ဟွံယအ်အာဏီရ။ ပ္ဍဲပွိုင်မွဲဂိတုဂှ် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်ဝွံ ဒှ်ကၠုင်ပေါဲဗတိုက် (၂) အလန်ကီုလေဝ် ဣဏအ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ၜဳလေင် ပွိုင်မွဲတ္ၚဲဓဝ်ဟေင်ရ။ ဆ္ဂး ပ္ဍဲကိုန်စဳမာန်တၠအဝဵုပၞာန် လၟေၚ် (၁၀၀)တ္ၚဲဂှ် စကာကၠုင်ပၞာန်ကျာ နကဵုမဟာဗျူဟာဂှ် ဂၠိုင်နူပေါဲဗတိုက် နပၞာန်တိုက်တအ်ဏီရ။ ထပက်ပၞာန် နကဵုပၞာန်ကျာ ကေုာမ် ပရေင်ကြံင်မ္ၚိုဟ်ပၞာန်တအ်ဂှ် ၜက်အာနူ သွဟ်ပရေင်ပၞာန်တုဲ ပရေင်ဂီုကၠီု၊ ပရေင်မံင်စံင်စသုင် ကေုာမ် ပရေင်ကြေပ်ဂြတ် မဆင်စပ် ကုပရေၚ်ရီုဗၚ်ဟံၚ်ပြာ်မၞိဟ်၊ မဆေင်စပ်ကဵု ပရေင်ဒဴပၞာန်ထောံဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ဇီုကပိုက်ကၠုင် ကုညးဒေသတအ်ရ။
➤ၜိုန်ဟွံဒှ်ပေါဲဗ္တိုက်ကီုလေဝ် ညးဒေသၜဳလေင်တအ် စဴကွာန်ဟွံဂွံဏီ
ဂိတုဂျောန် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ (၈) ဂှ် ဒပ်မဟာမိတ် ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူကရေၚ် (KNLA) မက္ဍိုက်က္ဍိုပ်တအ် ကြာပ်ဗတိုက်ဒၟံင် ဒပ်ကင်ကွာန်လေဝ်ကေ (လေးကေ) ကဵု ဒပ်ကၚ်ကွာန်ဝေန်တာပါန် (ဝၚ်းတာပန်) မနွံပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ၜဳလေင်တအ်ဂှ် ဂဗကဵု ဒပ်ပၞာန်တၠအဝဵု ဒပ်မသ္အးဇ္ၚးဒၟံင်တိဍာ်တအ်ဂှ်တုဲ ဒှ်ကၠုင်ပေါဲဗတိုက်ရ။ ပါဲနူဂှ်ပၠန် အကြာကွာန်ဝေန်တာပါန် ကဵု ကွာန်ကၠအ်ပၞဟ် (ပိန္နဲတော) မွဲဒၞါဲဂှ် ဒပ်ပၠန်ဂတးတအ် ခတိုဟ်နကဵုမိုင်တုဲ ဆက်ဗ္တိုက်လဝ် ကုကရောင်ပၞာန်ဗၟာတံဂှ် ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် စၟတ်တ္ၚဲ (၉) ဂှ်ပၠန်ရ။
ဒပ်ကင်လေဝ်ကေဂှ်မ္ဂး ပ္ဍဲသၞာံ(၂၀၂၆) ဂိတုဂျောန် (၁၂) ဂှ် ဒပ်ပၠန်ဂတးတအ် ၜိုန်ရသီဂွံလဝ်တုဲကီုလေဝ် ပ္ဍဲမေ (၁၂) ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ကလေင်သီဂွံလဝ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ ဒပ်ကင်လေဝ်ကေဂှ် ဒပ်ပၠန်ဂတးတအ် ၜိုန်ရကလေင်သီ ဟွံမာန်ဏီကီုလေဝ် နဒဒှ် ဒပ်ပၠန်ဂတးတအ်ကြာပ်ဗိုင်တုဲ ဆက်ဗတိုက်ဒၟံင် ဒပ်တံဏံဂှ်ရောၚ် ပေါဲဗတိုက် မဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဂျောန်ဂှ် ထ္ၜးဒၟံင်သက်သဳရ။ လ္ပာ်ပၞာန်ဗၟာတအ်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဒပ်ကၚ်ၜါဏံ ဟွံသ္ဒးစိုပ်အာ ပ္ဍဲတဲဒပ်ပၠန်ဂတးတံတုဲ ဝေင်ကၠုင်ပၞာန် နကဵုပၞာန်ကျာ ဂၠိုၚ်ၚ်ကဵုဝါဂှ်ရ ပေါဲဗတိုက်တအ် လအ်လတိုန်ကၠုင်ရ။
ပၞာန်ဗၟာဝွံ ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက် သီဒပ်ကင်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဗတိုက်ကၠုင်လဝ် နကဵုပၞာန်ကျာ နွံ (၈၃) ဝါတုဲ (၈၀)ဝါဂှ် ဒှ်ကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ၜဳလေင်သၟးရ။ ပေါဲဗတိုက်ဏအ်ဂှ် ဇီုကပိုက်ပြးဇးအာ စဵုကဵုစိုပ် ကွာန်မၞုံ ပ္ဍဲတွဵုရးကရေင် ပွိုင်ဍုင်ဘာအင်တအ်ရ။ ဟိုတ်နူပရေင်တဏအ်တုဲ ညးဍုင်ကွာန်ပွိုင်ဍုင်ၜဳလေင်ဂှ် (၁၃,၀၂၆) တၠ၊ ပွိုင်ဍုင်ဘာအင်ဂှ် (၆,၂၈၆)တၠ၊ အပံင်ဖအိုတ် ဗဒါဲ (၂၀,၀၀၀) တၠတအ် ဒးထောံသ္ၚိဌာန်တုဲ ကာလလၟုဟ် ၜိုန်ရပေါဲဗ္တိုက်တံ ဟွံမွဲကီုလေဝ် ဟိုတ်နူပရေင်ကြံင်မ္ၚိုဟ် ဒပ်ၜါလ္ပာ်တအ် ဆက်နွံဒၟံင်တုဲ စဵုကဵုလၟုဟ် ကလေင်စဴစိုပ်ကွာန် ဌာန်ဒေသညးတံ ဟွံမာန်ဏီရ။
➤ပွမဗ္တိုက် နကဵုပၞာန်ကျာ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ရေဝ်ဂှ် မုအဓိပ္ပါယ်ရော
စနူဂိတုမေ (၁၅) စဵုကဵုစိုပ် ဂိတုဂျောန် (၁၄) ပွိုၚ်မွဲဂိတုဏံ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ရေဝ်ဂှ် ပေါဲဗတိုက်မသ္ကာတ်မြဟ်တအ် ဟွံမွဲကီုလေဝ် ကရေပ်ကရတ်ပၞာန်ဂှ် ဟွံယအ်အာဏီရ။ ပ္ဍဲဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်သၟး ပွိုၚ်မွဲဂိတုဓဝ် ပၞာန်ဗၟာတံ ဗတိုက်ကၠုင်လဝ် နကဵုပၞာန်ကျာ ၜါဝါရ။ ပ္ဍဲဂိတုမေ စၟတ်တ္ၚဲ (၂၇) ဂှ်မွဲဝါ၊ ဂိတုဂျောန် စၟတ်တ္ၚဲ (၃) ဂှ်မွဲဝါရ။ ဒဒှ်ရ ပေါဲဗတိုက်ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်တအ် ယအ်အာကီုလေဝ် ကရေပ်ဂရတ်ပၞာန်ဂှ် ဆက်နွံမံၚ်ရောၚ်ဂှ် ပရေင်ဒဒှ်ဏအ်ဂှ် ပညုင်ထ္ၜးဒၟံင်ရ။
ယၚ်ဌာန်ဒေသ ယၚ်အခိၚ်ကာလ ပၞာန်ဗၟာတံ မဗတိုက်လဝ်ကဵုပၞာန်ကျာဂှ်မ္ဂး ပေါဲဗတိုက် ပွမက္တဵုဒှ်မံၚ် ဟွံမွဲသက်က်ဂှ်ရ တင်ရန်တၟအ်အဓိကပၞာန်ဗၟာတံဂှ် သွက်သ္ဂောအ်စဵုဒၞါဆေဝ်ဒဝ် ပရေင်ချဳဓရိုင် ဒပ်ပၠန်ဂတးတအ်ရောၚ် ဒှ်မာန်ရ။ ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်ဂှ် ဒှ်ဒေသတိဍာ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကဵု ဗော်သွးကောန်ဂကူကရေင်တအ် မဆက်စပ်မံၚ်တုဲ ဒးဒုင်ခယျလဝ် နဒဒှ်တိဍာ် ဒပ်ပၠန်ဂတးတအ် မချဳဓရိုင်ဒၟံင်တအ်ဂှ်ရ ရန်တၟအ်သွက်သ္ဂောအ် ကၟာတ်လဒဵု ဂၠံၚ်ဍာန်ဇွောံမတအ်ဂှ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။
ဆ္ဂး ပွမဗ္တိုက်သာ်ဝွံဂှ် တၠအဝဵုပၞာန်တံ ရန်ကဵု သွက်သ္ဂောံထပိုတ်ထောံ ဂၠံၚ်ဇွောံမ ဒပ်ပၠန်ဂတးတံကဵု ပရေၚ်ချဳဓရိုၚ် ဒပ်ပၠန်ဂတးတံရောၚ် ၜိုန်ဒှ်မာန်ကီုလေဝ် နတဲဝွံ ညးဍုၚ်ကွာန်တံဟေၚ် ဒးဒုၚ်ဇီုကပိုက်ကၠုၚ်ရ။ ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် စၟတ်တ္ၚဲ (၃) တေံမ္ဂး ညးဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ် မွဲတၠ ဒးအိုတ်အာလမျီု ဟိုတ်နူဘဲပၞာန်ကျာရ။ တုဲပၠန် ပွမဖေက်ဂၟံက် ဒှ်ဓဝိၚ်စိုတ်ကဵု ဘဲပၞာန်ကျာတုဲ မပ္တံ ညးဍုၚ်ကွာန် နူကွာန်ခၟောံ၊ ကွာန်နယ်ပြား၊ ၜါသွာၚ် ကေုာံ ညးဒေသ နူကွာန်ဆဵုဍာ် ဗဒါဲကဵုလ္ၚီ ဒးထောံလသာဌာန် ဒးဂြိပ်ဒဴဘဲပၞာန်အိုတ်ရ။
➤နိဂီု
သရောပ်ထောံမ္ဂး ပ္ဍဲသၞာံ (၂၀၂၆) နူလဒေါဝ်ဂိတုမေ စဵုကဵုစိုပ် လဒေါဝ်ဂိတုဂျောန်ဂှ် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်ဏအ် ပေါဲဗတိုက်တအ် ၜိုန်အောန်အာကီုလေဝ် ပရေင်ကြံင်မ္ၚိုဟ် အကြာဒြဟတ်ၜါလ္ပာ်တအ် ဟွံယအ်အာဏီရ။ ဗွဲတၟေင်ဂှ် ပၞာန်ဗၟာတံ သွက်သ္ဂောံထပိုတ် ကၟာတ်လဒဵုအာ ပရေင်ချဳဓရိုင်ကဵု ပရေင်ဇွောံမ ဂကောံပၠန်ဂတးတံတုဲ စကာကၠုင်ပၞာန်ကျာ ဂၠိုင်ကၠုင်နူ ပၞာန်တိုက်ရ။ ဆ္ဂး ပရေင်တဏံဂှ် ဇီုကပိုက်အာကဵု ပရေင်ပၞာန် ဒပ်ပၠန်ဂတးတံသၟးဟွံက ဇီုကပိုက်အာ သီုညးဍုင်ကွာန်တံတုဲ ညးမဒဴပၞာန်တံ ဂၠိုင်တိုန်ကီု၊ အကာဲအရာ စဴဌာန်ဟွံမာန်ဏီတံဂှ် ဒှ်ကၠုင်တင်ကော်ဆောဇၞော် သွက်ရီုဗၚ်ဟံၚ်ပြာ်မၞိဟ်ရောင် မ္ဒးပတိုန်ထ္ၜးဏာရအဴ။
