AUDIO PODCAST: 
သဘၚ်ရုဲစှ်မာဲ ကု ဂီုကၠီုပွိုၚ်ဍုင်ရေဝ်
နိဒါန်
ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်ဝွံ ဒးတော်ကဵုအလုံတွဵုရးဍုၚ်မန်မ္ဂး ပရေင်ပန်ပှော်တအ် ညိင်ဝပ်ဒၟံင်ရောင် ဟီုစဂွံရ။ဆ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်ရေဝ်ဝွံ ဒှ်ဒၟံင်ပေါဲဗတိုက်ဏောင်ဂှ် ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ရ။ပ္ဍဲတိဍာ်ဗော်သွးကောန်ဂကူကရေင် KNU ဒပ်မဟာ(၆)ဂှ် ဟိုတ်နူကံင်ဇြဳပၞာန်တအ် ထပက်ပၞာန်တုဲ ဒှ်ဒၟံင်ပေါဲဗတိုက်ရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲလိခ် မသ္ၚဳဂၠိပ်ဏအ်ဝွံ ပ္ဍဲကာလ မစၟတ်လဝ်ဂှ် ပရေင်ပၞာန်မဆေင်စပ် ကုဍုင်ရေဝ် ကေုာံ အကာဲအရာမဒှ်မာန်တအ်ဂှ် ပံင်ကောမ်တုဲ ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။
ပေါဲဗတိုက် မဆက်ဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်ရေဝ်
ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်ဝွံ ဒးတော်ကဵုအလုံတွဵုရးဍုၚ်မန်မ္ဂး ပရေင်ပန်ပှော်တအ် ညိင်ဝပ်ဒၟံင်ရောင် ဟီုစဂွံရ။ဆ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်ရေဝ်ဝွံ ဒှ်ဒၟံင်ပေါဲဗတိုက်ဏောင်ဂှ် ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ရ။ကာလ သ္ၚဳဂၠိပ်လၟေင်သတ္တဟ မစၟတ်လဝ် နူနဝ်ဝေမ္ဗာ ၁၄ စိုပ်ဒဳဇြေမ္ဗာ ၁၂ ပ္ဍဲဍုင်ရေဝ်သၟးဂှ် ဒှ်ကၠုင်ပေါဲဗတိုက် ၇အလန်၊တုဲ နူကံင်ဇြဳပၞာန်တအ် မခဍာၚ်ပန်လဝ်လွဟ်ဇၞော် နွံကၠုင် မွဲအလန်ရ။တုဲပၠန် ပ္ဍဲဍုင်ဇြပ်ဗုဂှ် ဒပ်ပၞာန်ရာမည(RMA) ကဵု ကံင်ဇြဳပၞာန်တအ် ဒှ်ကၠုင်ပေါဲဗတိုက်တုဲ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန် ဒှ်ကၠုင်ပေါဲဗတိုက် ၈အလန်ရ။
ပ္ဍဲဍုင်ရေဝ်ဝွံ ဟိုတ်နူကံင်ဇြဳပၞာန်တအ် ထပက်ကၠုင်ပၞာန် ပ္ဍဲတိဍာ်ဗော်သွးကောန်ဂကူကရေင် KNU ဒပ်မဟာ(၆)ဂှ် ရ ဒှ်ကၠုင်ပေါဲဗတိုက်။ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်မ္ဂး ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်သၟဝ်ကျာ၊ဗၟံက်ဂၠံင်ဇၞော်ကၟိန်ဍုင် စၟတ်(၈) ၊တိဍာ် KNU မဒှ်ဒေသကွာန်ဘဲလမု ပ္ဍဲကွာန်ဘဲလမု၊ကွာန်ဘရောင်း ကု ကွာန်သူတော်တအ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင်ပေါဲဗတိုက် ၄အလန်တုဲ မဒှ်ဒေသကွာန်သၟိင်ကျေဝ်(လိပ်ပုတ်)ဗဒဲါကွာန်သၟိင်ကျေဝ်၊ကွာန်ဍောတ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင်ပေါဲဗတိုက် ၂အလန်ရ။
ပ္ဍဲပွ မထပက်ပၞာန် ပ္ဍဲဒေသကွာန်ဘဲလမုဂှ် ဒပ် မဖျေံလဝ်သဇိုင်ပ္ဍဲကွာန်တၟအ်ကၞေင် တမ်ဒပ် ခမရ (၁၀၆) ကု ခမရ(၅၈၈)တအ် ပါလုပ်တုဲ ပ္ဍဲဒေသကွာန်လိပ်ပုတ်ဂှ် ဒပ် မဖျေံလဝ်သဇိုင် ပ္ဍဲကွာန်ရုတ္တံင် ခမရ(၃၄၃) ကု ခမရ(၅၈၇)တအ်ပါလုပ်ဒၟံင်ရ။ နူဂၠံင်ရုတ္တံင်-ကွာန်ဍောတ် ဒဵုစိုပ်ကွာန်သၟိင်ကျေဝ်ဂှ် ဝေင်ကၠုင်ပၞာန်ထပက်တုဲ ဒှ်ကၠုင်ပေါဲဗတိုက် ကုတမ်ဒပ်လကိုဟ်ဍုင်ရေဝ် ၂တ္ၚဲဆက်ဆက်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ရ။နဝ်ဝေမ္ဗာ ၁၄ဂှ် အကြာကွာန်ဍောတ်ကုကွာန်ဝါယဟေင်၊နဝ်ဝေမ္ဗာ၁၅ဂှ် ပ္ဍဲကွာန်သၟိင်ကျေဝ်တအ် ဒှ်ကၠုင်ပေါဲဗတိုက် ဩေဲဩေဲရ။ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက် ကွာန်သၟိင်ကျေဝ်ဂှ် သၟတ်ကွာန်မွဲတၠဒးလဝ်အဝပ်၊ ဟိုတ်နူကမ်လွဟ်ဇၞော် ကံင်ဇြဳပၞာန်တအ်တုဲ ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ဒှ်အာပရေင်ဆောမ်လေင်လေဝ် နွံတဴရ။
“ပြဟ်ပြဟ်ဏအ်ဂှ် စဴတုဲ မံင်ပ္ဍဲကွာန်အိုတ်ယျ။ဆ္ဂး ပ္ဍဲဂၠံင်ကွာန်ဘာ-လိပ်ပုတ်ဂှ် ဍေဟ်တအ် နွံဟာ၊ဟွံမွဲဟာဂှ် ကေတ်ဟွံဒး။သ္ဒးဂွိင် ဣဏအ်မွဲရ”
ရဴဝွံ ညးကွာန်မွဲတၠ ဟီုနင် ကုဌာန်ကွတ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ရးမညရ။ဟိုတ်နူပေါဲဗတိုက်ပွိုင်၂တ္ၚဲတုဲ ညးမပဲါဘဲပၞာန်တအ် ပ္ဍဲနဝ်ဝေမ္ဗာ(၁၇)ဂှ် ကလေင်စဴတုဲ မံင်တဴပဍဲကွာန်အိုတ်ရ။ကွာန်သၟိင်ကျေဝ်ဂှ် မနွံပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ ပွိုၚ်တိုက်ကွာန်ဘာတုဲ သ္ၚောဲနူကွာန်ဘာ ဇမ္ၚောဲဍေဟ် ၜိုတ်(၄.၉)တိုင်ရ။ဟိုတ်နူလဟီု ပ္ဍဲဂၠံင်ကွာန်ဘာ-ကွာန်သၟိင်ကျေဝ်ဂှ် တမ်ဒပ်ခမရ(၅၉၁)၊ခမရ (၅၈၃)တအ် ချဳဒရိုင်ဒၟံင် နဲဓလုက်တအ်ဂှ်ရ ညးဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် သ္ဒးဂွိင်ဒၟံင် ပရေင်ဂီုကၠီုညးတအ်အိုတ်ရ။
ပါဲနူဂှ်ပၠန် ဒပ်လကိုဟ်ဍုင်ရေဝ်တအ် လုပ်ပန်လဝ် နာဲလေန်ဥူ ညးမဒှ်သကိုပ်အုပ်ဓုပ်ကွာန် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန်ညးကွာန်ဌာနဳရုတ္တံင် ပ္ဍဲဒဳဇြေန်ဘာ(၇)ဂှ်ရ။ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက်ဏအ်ဂှ် နာဲလေန်ဥူဒးလဝ်အဝပ်ပ္ဍဲဇိုင်တုဲ ကောန်သဂံင်ညးတေအ် ချိုတ်အာ၄တၠရောင်ဂှ် ပ္ဍဲမုခ်လိခ်လပှ်ကျာ လကိုဟ်ဍုင်ရေဝ် ပတိုန်လဝ်နွံရ။ရုင်အုပ်ဓုပ်ကွာန်ရုတ္တံင်ဂှ် ဒှ်ရုင် မနွံလဒေါဝ်ကွာန် ရုတ္တံင်တုဲ စဵုလဝ်နကဵု ကန်ကရေစ် မခိုင်ကၠိုက်တုဲ သဂံင်ဂီုကၠီုလေဝ် နွံဒၟံင်ဇၟာပ်အခိင်ရ။
အကာဲအရာ မဒှ်မာန်
အတိုင်တင်နင်ပရိုင် ဌာန်ကွတ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ရးမည မဂွံလဝ်မ္ဂး ကံင်ဇြဳပၞာန်ဝွံ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ရေဝ်မ္ဂး ကွာန်ဘရောင်း-ကွာန်ဘဲလမု-ကွာန်သူတော်တအ်ကီု၊ကၞေင်တၟအ်-အံင်သာယာ-ကၠအ်လိမဴတအ်ကီု၊ရုတ္တံင်-ကွာန်တၟိ-ကွာန်ဍောတ်-ဝါယဟေင်-ကွာန်သၟိင်ကျေဝ်တအ်ကီု၊ရုတ္တံင်- စောဂလာ-တံင်မောံ-ကွာန်ပါင်ဝါန်တအ်ကီုဂှ် ဂေတ်ထပက်ဒၟံင်ပၞာန်နွံတဴရ။ပ္ဍဲပြဝ မထပက်ပၞာန်သာ်ဏအ်ဂှ် တမ်ဒပ်၊ဒပ် မနွံသၟဝ်တဲ ကံင်ဇြဳပၞာန်တအ် ရပ်ဂြဲကေတ်ညးကွာန်တအ် အတေင်အဓမ္မတုဲ ကဵုသ္ပကောန်ပၞာန်လေဝ် နွံတဴရ။
“ဆေင်စပ် ကုပေါဲရုဲမာဲတုဲ ချဳဓရိုင်ဒၟံင် နကဵုကင်စဵုဂတ၊ကင်ဗတိုက်တအ်ရ”
ရဴဝွံ ဆေင်စပ်ကု ပေါဲရုဲမာဲတုဲ ဒဒှ်ရ ကံင်ဇြဳပၞာန်တအ် ထပက်ဒၟံင်ပၞာန် နကဵုဗီုပြင်ကင်စဵုဂတ၊ကင်ဗတိုက်တအ်ဏောင်ဂှ် ညးတာလျိုင် ဒပ်စဵုဒၞါညးဍုင်ကွာန်ရေဝ်(YPDF) ဗိုလ်ယျာန်နိုင်(ဗိုလ်ရန်နိုင်)ဟီုလဝ်သာ်ဏအ်ရ။ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်ဝွံ ဒှ်တိဍာ် ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲရုဲမာဲသကုတ်(၂)တုဲ ပ္ဍဲသၞာံတၟိ၂၀၂၆ ဂိတုဂျာန်ညဝ်ဝါရဳ ၁၁ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်အာရောင်။
အတိုင် လိခ်လလောင်တြးကံင်ဇြဳပၞာန် မဆေင်စပ် ကုပေါဲရုဲမာဲဂှ်မ္ဂး ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ပၞေါဝ်ကဵုပွိုၚ်တိုက် ၃၀ဂှ် ပဍဲပွိုၚ်တိုက် ၂၃ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်အာ ပေါဲရုဲမာဲ ဟွံသေၚ်ရောၚ် လလောင်တြးလဝ်ရ။ပွိုၚ်တိုက်တမ်ဒပ်ကံင်ဇြဳပၞာန် (ခြေမြန်တပ်ရင်း၊ခြေလျင်တပ်ရင်း၊အမြောက်တပ်ရင်း)တအ် မဖျေံလဝ်ဒပ်တအ် မပတမ် ပွိုၚ်တိုက်ကွာန်ကလအ်၊ပွိုၚ်တိုက်ကအ်ဂုတ်၊ပွိုၚ်တိုက်ဒ္စိတ်တိုင်၊ပွိုၚ်တိုက်ကွာန်ဘာ၊ ပွိုၚ်တိုက်ကွာန်တၟံကၞေၚ်၊ ပွိုၚ်တိုက်ကွာန်လာံထုင်၊ပွိုၚ်တိုက်ကွာန်ရုတ္တံင် စတမ် အပဍဲပွိုၚ်တိုက် (၇) ကွာန်ကေုာံ လ္တူဍုၚ်ရေဝ်၊ ဍုၚ်လၟိုၚ်၊ ဍုၚ်ခေါဇာတံဂှ်ဟေၚ် ကၠောန်သ္ပအာပေါဲရုဲမာဲရောင် လလောင်တြးလဝ်ရ။
“ပ္ဍဲပွိုင်မွဲသၞာံဏအ် ဒၞဲါပိုယ်ဝေင်ပၞာန်ဂှ် ကွာန်ဘာနွံဏောင်၊ကွာန်လာံထုင်နွံဏောင်။မွဲဗွိုင် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်ဏအ်မ္ဂးရုတ္တံင်နွံဏောင်၊သၞေဟ်ဇုက်နွံဏောင်။တိဍာ်တဏအ်ဂှ် ပိုယ်ဖျေအ်လဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက်သဂွံဝေင်ပၞာန် သွက်သၞာံဏအ်ရ။”ရဴဝွံလကိုဟ်ဍုင်ရေဝ် ဟီုလဝ်ရ။
ပွိုၚ်တိုက်ကွာန်တအ်ဝွံ ပွိုၚ်တိုက် သွက်သဂွံကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲရုဲမာဲ တဲအောန်ပိပွိုၚ်တိုက် ပါလုပ်ဒၟံင်တုဲ ကံင်ဇြဳပၞာန်တအ် ထပက်ဒၟံင်ပၞာန် ဗွဲမသ္ကာတ်မြဟ် ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ရ။ဂကောမ် မချဳဓရိုင်ဒၟံင်ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
မပတမ် နဲဗျူဟာ(၃၃)တမ်ဒပ်ဒေါန NUG၊ ကံင်ဇြဳဝှေတ်ဒရာဍုင်မန်(MSFC)၊ဒပ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန်(MSRF)၊ဒပ်စဵုဒၞါညးဍုင်ရေဝ်(YPDF) တအ်လေဝ် ညံင်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံဒး မအောန်ကုဘဲဒဏ်တအ်ဂှ် ဒစဵုဒစးအာပေါဲရုဲမာဲရောင် လလောင်တြးလဝ် ဗီုညးကုညးအိုတ်ရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍုင်ရေဝ်ဝွံ ဒှ်ဒၟံင်တိဍာ်ပဋိပက္ခရ။ အကြာဇြဟတ်ၜါလ္ပာ်ပြိုင်ပကာန်ဏအ်ဂှ် ညးဍုင်ကွာန် မနွံပ္ဍဲဍုင်ရေဝ်တအ် စွံသတိပရေၚ်အာကၠုၚ်တုဲ ဓရ်သတိပရေင်ပၞာန် ပရိုၚ်ပၞာန်တံဂှ် ညံၚ်ဂွံကၠောံဍမာန် ညံၚ်ဂွံပံက်လဝ် မတ်ကတောဝ်အိုတ်ညိဂှ် ဗတိုက်ဖအောဝ်ဏာကီုရ။
