AUDIO PODCAST: 
မူဝါဒ ပေါဲရုဲမာဲ ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ကေုာံ ပရေင်လညာတ်တၞဟ်ခြာ
နိဒါန်
ပေါဲရုဲမာဲတၠအဝဵုပၞာန်တအ် မကၠောန်ဗဒှ်ဂှ် ခြာဟွံလအ်ဏံ ကၠောန်ဗဒှ်အာနွံတုဲ အပဍဲဂှ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန်လေဝ် ဒုင်ရုဲအာကီုရောင်။ စၟတ်တ္ၚဲ (၂၀) တုဲကၠုင်တေံဂှ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန်တံ သောင်ကလးဟီုတွံ ပရူပရာမူဝါဒရုဲမာဲဗော်ညးတံ ကေုာံတၚ်ဒတူဒလိုၚ်ဗော်ညးတံ နူဌာန်ပရိုၚ်ရုပ်ဒမျိုၚ်ကၟိန်ဍုၚ် (မြန်မာ့ရုပ်မြင်သံကြား)တုဲ ပ္ဍဲမုခ်လိခ်ဗော်တအ်ဂှ်လေဝ် ကလေင်ထမံက်ထ္ၜးလဝ်နွံရ။ပ္ဍဲ တမ်လိခ်သ္ၚဳဂၠိပ်ဏအ်မ္ဂး သ္ပပဓာန် ကုမူဝါဒ ဗော်ညဳသၟဟ်မန်တုဲ သ္ၚဳဂၠိပ်အာရောင်။ပဲါနူဂှ်ပၠန် ပရေင်ဒတူလိုင် ဂကောမ်ရပ်လွဟ်မန်တအ် မဒစဵုဒစးမံင် ကုပေါဲရုဲမာဲ အလဵုသဳပၞာန် မကၠောန်ဗဒှ်တအ်ဂှ်လေဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်အာရောင်။
မူဝါဒ ဗော်ညဳသၟဟ်မန်
ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ (၂၀)ဂှ် ဆေင်စပ်ကု ပေါဲရုဲမာဲတုဲ မူဝါဒဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဂှ် ညးမပတုဲဖိုလ် ကေင်ကာဗဟဵု(၂)တၠ ထမံက်ထ္ၜးကၠုင် နကဵုဘာသာမန် ကေုာံ ဘာသာဗၟာရ။ အပဍဲရုပ်ဒမျိုၚ် ပတိုန်ထ္ၜးမူဝါဒ နကဵုဘာသာမန်ဂှ် ဍိုက်ပေင်ဂၠိုင်နူ ဘာသာဗၟာဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ရ။ ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဝွံ သ္ပပဓာန် ကုတွဵုရးဍုင်မန်တုဲ လုပ်ဒုင်ရုဲမာဲ နကဵုအလံင်အမာတ် ၃၈တၠ ပ္ဍဲတိဍာ်ဆန္ဒမာဲဇဳရောင်။
ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဝွံ ဒှ်ဗော် မဒတူလိုင်ဗွိုင်သၞောဝ်ဥပဒေတုဲ ရန်ကုပရေင်ဍုင်ကွာန်လၟုဟ်ဏအ် ညံင်သ္ဂောံဒှ်အာ ပရေင်ပြံင်လှာဲတုဲ ဟွံဓလေတ်က္ဍိုပ်မွဲသာ် လုပ်ဒုင်ရုဲအာမာဲ သၞာံ၂၀၂၅ဏအ်ဂှ်လေဝ် ထမံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။ပၟိက်ဆန္ဒ ညးဍုင်ကွာန်မန်တအ်ဂှ် ဖဍိုက်ဗပေင် ကုပေါဲရုဲမာဲဟွံဂွံကီုလေဝ် အတိုင်ဗော်မစၟဳလဝ် ညံင်သ္ဂောံဒှ်ကၠုင် ကၟိန်ဍုင် မဒုင်သ္ဇိုင် ကုဒဳမိုဝ်ကရေဇြဳ ကေုာံ သၞောတ်ဝှေတ်ဒရာဂှ် ပေါဲရုဲမာဲဝွံ ဒှ်အခေါင်အရာ၊နဲကဲခိုဟ်ရောင်ဂှ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဖျေံလဝ်စိုတ်ရ။
“လ္တူပေါဲရုဲမာဲဂှ် လစွံစိုတ်ပိုယ် ဗီုလဵုနွံနွံ ညာတ်ခိုဟ်ညာတ်ပရေံ ဗီုလဵုဒှ်ဒှ် ပေါဲရုဲမာဲဏံ တုဲဒှ်အာတုဲ ပဍဲစၠတ်ထဝ် ဒးမံက်ကၠုၚ်ဌာန်ဂတတေံဂှ် ညးစၞးဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ညးမရေၚ်တၠုၚ်ကဵု ဖဵုဂကူမန် ဒးနွံအာထေက်ရောၚ်ဂှ် ကောန်ဂကူမန် ညးမတန်တဴမံၚ် အပဍဲဍုၚ်ပိုယ်သီုဖအိုတ် စှ်ေမံၚ်စိုတ်ရဏောၚ် ပတ်ှေလဝ်ရ” ရဴဝွံဟီုလဝ် နကုဘာသာမန်ရ။
“နဲကဲ ဒဳမိုဝ်ကရေဇြဳ ဗော်ဇဳ ခိုင်ကၠိုက်တုဲ သွက်ဂွံပတန်ဍုင် မဒုင်သဇိုင် ကုကၟိန်ဍုင်ဒဳမိုဝ်ကရေဇြဳကေုာံ ဍုင်ဝှေတ်ဒရာ မဍိုက်ပေင် ကု ဓရ်လောကပါလ မပတမ်ပရေင်ဓရ်ယာ၊ပရေင်ဗၠးၜး၊ပရေင်တုပ်သၟဟ်တအ်တုဲ ပူဗိုင်အာ သွက်ဂွံပလေဝ် သၞောဝ် ၂၀၀၈တအ်”
ရဴဝွံ ပတိုန်ထ္ၜးလဝ်တုဲ သွက်ဂွံပလေဝ် သၞောဝ်၂၀၀၈ ဂှ် ဆၜိုတ်အယာံမာတ်ဗတိုက်ဖအောဝ်ဟေၚ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ရေၚ်တၠုၚ်အာရောၚ် ကၠိုဟ်ကေတ်မာန်ရ။
မွဲနဲပၠန် နကဵုသၞောဝ် ၂၀၀၈ ဟေၚ် ကၟိန်ဍုင် ဝှေတ်ဒရာဒဳမိုဝ်ကရေဇြဳဂှ်လေဝ် ဒက်ပ္တန်အာမာန်ရောၚ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန် စှ်ေမံၚ်စိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ကြီုဒၟံင် နကဵုရမျှာင် “ဇက်ဂၠောဲပ္ညုၚ် ကၟိန်ဍုင်ဝှေတ်ဒရာ”ကီုလေဝ် ပြဟ်ပြဟ်ဏအ် ဖျေံလဝ် မူဝါဒ ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်တအ်ဂှ်ဟေင် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ပဲါနူဂှ်ပၠန် ပ္ဍဲမူဝါဒသရုပ် ပရေင်ပညာဂှ် “သွက်ဂွံထမံက်ရုပ်ရဴ ဗ္တောန်လိခ်ဘာသာမိ ကောန်ဍုင်အရေင်တအ်”၊ ဣဏအ်ဝွံ ပ္ဍဲဘာသာမန်ပါလုပ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲဘာသာဗၟာ ဟွံပါလုပ်ကီုရ။ မူဝါဒစပ်ကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ မလုပ်ကဵုမံၚ်ဒဒိုက် ကုသၟတ်မန်ကီု သီုသၟတ်အလုံကၟိန်ဍုၚ်မွဲ မဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်ဗၟာ (ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ) ဂှ် မုရဴမွဲပါၚ်လေဝ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ် ပဍဲမူဝါဒဗော်ညဳသၟဟ်မန်ရ။
လဟီု ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ရပ်လွဟ်တအ် မဟီုလဝ် ဆေင်စပ်ကု ပေါဲရုဲမာဲ
၁။ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (New Mon State Party)
ဆေင်စပ် ကုပေါဲရုဲမာဲတအ် ဂလာန် နာဲအံင်မ္ၚဵု မဟီုလဝ် “လစွံစိုတ် ကောန်ဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် အဲလေဝ် ဟွံတီကီုပုဟ်၊ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဍေဟ်တအ် နကုကောန်ဍုင်ကွာန်ဂှ် ဗီုဍေဟ်တအ် ဍေဟ်တအ်ဆက်ကၠောန်အာဏောင်။ဟိုတ်ဂှ် ရ မဆေင်စပ် ကုပေါဲရုဲမာဲဂှ် မုလေဝ် သ္ဂောံဟီုဟွံမွဲကီုရ။ပ္ဍဲဒေသပိုယ်ဏအ် အကာဲအရာသိုင်ရုင်မာဲတအ် မုတအ်ဂှ် မုလေဝ် ဟွံဂွံဆဵုဏီပုဟ်၊ပိုယ်လေဝ် ဟွံကဵု pressure ပုဟ်၊ညးအာဂှ်အာ ညးမံင်ဂှ်မံင် ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် ဗၠးဗၠးၜးၜးညိ။ နကဵုပိုယ်လေဝ် မုလေဝ် ဟွံဟီုလဝ် မွဲသာ်ကီုရ။”
၂။ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ – ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန် (NMSP-AD)
ဆေင်စပ်ကု ပေါဲရုဲမာန်တုဲ ဂလာန်နာဲဆာန်သိုက် မဟီုလဝ် “ခေတ် တၠအဝဵုပၞာန်တအ် မအုပ်ဓုပ်လဝ် နူ မဆလ၊နဝတ၊နအဖ စိုပ်ခေတ် ကမ္မယှေန်ပၞာန်ဏံ တင်ကြေပ်ဂြတ် ပရေင်ဝါဂါတ်မၞိဟ်တအ် ဟွံသောင်ကဵုမာန်မွဲသာ် သာတုဲ ကြေပ်ဂြတ်ကၠုင်ဟေင်ရ ညာတ်လဝ်။ ကမ္မယှေန် ပၞာန်တအ်ဂှ် စံင်ကွာန်ဏောင်၊ဂြာတ်မခတိုဟ်ဏောင်၊ဂစိုတ်အတိုင်ဂအုမ်ဏောင်၊ရပ်သၟတ်တအ် အတေင်အဓမ္မတုဲ ကဵုပကောန်ပၞာန်ဏောင်၊ ညးမကၠောန်ဒၟံင် ဗီုဏအ်ဂှ် ဍေဟ်ဂွံ ဖန်ဗဒှ်ကဵု ပရေင်ဓရ်ယာဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်၊ဆ္ဂး ပေါဲရုဲမာဲဏအ်ဂှ် သွက်ဂွံဇမၠိၚ်အာယုက် တၠအဝဵုပၞာန်ရနွံ။”
၃။ ကံင်ဇြဳ ဝှေတ်ဒရာ ဍုင်မန်(Mon State Federal Council)
ကြဴနူ လလောင်တြး ဥပဒေဒစဵုဒစးပေါဲရုဲမာဲတအ်တုဲ လဟီု မိသုတဂျဝ်ဝွံ “ဥပဒေပိုယ်ဂှ် မပတမ် သွက်ဂွံကဵုလညာတ်ပညာကု ညးဍုင်၊ ပြဝ ကောန်ဍုင်တအ် ပါလုပ်ဂှ်လေဝ် ပကာတုဲ သွက်ဂွံကဵုလညာတ်ပညာ နကုလိခ်တရး၊ အရာကဵုပညာကုညးဍုင် ၊ညံင်ညးဍုင်တအ် ဂွံပူဗိုင်ဂှ်လေဝ် ပါလုပ်ဒၟံင်ရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ ပြဝပိုယ်တအ် စဵုဒၞါကေတ်ဒုဟ်၊ ယဝ်ရပိုယ်ပံင်ကၠောန်အာ ကရောမ်ညးဍုင်တအ်မ္ဂး ဂကောမ်မွဲမွဲဗၠေတ်ဒၟံင် ပိုယ်စဵုဒၞါအာ ဗၞတ်ဗၜတ်မွဲ မာန်ဏောင်ဂှ် စၟဳကေတ်လဝ်ရ။”
နိဂီု
သရုပ်ထောံမ္ဂး ပေါဲရုဲမာဲ ကံင်ဇြဳပၞာန် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ(၂၀၂၅)ဏအ်ဂှ် ဗော်ညဳသၟတ်မန်ဝွံ ညာတ်လဝ် နကုပၞော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မွဲတုဲ လုပ်ပြိုင်အာ သၟဝ်သၞောဝ် ၂၀၀၈ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ရ။ဆ္ဂး ဆေင်စပ်ကု ပရေင်ပတိုန်ထ္ၜး မူဝါဒ ဗော်ညဳသၟဟ်မန် နကု ဘာသာမန်၊ဗၟာဂှ် ဟိုတ်နူ ဘာသာမန် ကုဘာသာဗၟာတၞဟ်ခြာဒၟံင်တအ်ဂှ်ရ ဒှ်ကၠုင် သွက်ဂွံပတိတ်တၚ်သၟာန် လတူဗော်ညဳသၟဟ်မန်ရ။
ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဆေင်စပ်ကု ပေါဲရုဲမာဲတုဲ အကြာဂကောံဇြဟတ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တံ လညာတ်ထ္ကးဒၟံင်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ဗော်ဍုင်မန်တၟိ(ဗဟဵု)ဂှ် အတိုင်ပၟိက်စိုတ်ညးဍုင်ကွာန်၊ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ(AD) ကေုာံ ကံင်ဇြဳဝှေတ်ဒရာဍုင်မန်တအ်ဂှ် ဒစဵုဒစးအာ ပေါဲရုဲမာဲဇမၠိၚ်အာယုက်တၠအဝဵုတအ် ပိုတ်တ်သ္ကုတ်တ်ရောင်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပေါဲရုဲမာဲ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ(၂၀၂၅)ဏအ်ဂှ် အတိုင်ဗော်ညဳသၟဟ်မန် မစၟဳလဝ် ပတဝ်အာ ကုကၟိန်ဍုင်ဝှေတ်ဒရာမာန်ဟာ၊ အယုက်တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ဆက်ဂၠိင်အာပၠန်ဟာ ဂှ်ဒးမင်ဗဵုရ။ပြဟ်ပြဟ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲအကြာ ဂကောံဇြဟတ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တအ် ဆေင်စပ် ကုပေါဲရုဲမာဲတအ် ဂၠံင်တရဴထ္ကးဒၟံင်တအ် မံက်ဂတဝ်ဒၟံင်ဏောင်ဂှ် ပတိုန်ထ္ၜးတုဲ အုပ်ကၠေံနိဂီု ဆဏအ်ရ။
