Month: November 2025

၁။ မွန်ပြည်နယ် စက်သုံးဆီ ဖြန့်ဖြူးရေးကဏ္ဍ အကျပ်အတည်းနှင့် လူမှု-စီးပွား တည်ငြိမ်မှုအပေါ် သက်ရောက်မှု

 စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းကာလတွင် မွန်ပြည်နယ်သည် ၎င်း၏ စက်သုံးဆီ ဖြန့်ဖြူးရေးစနစ်ကို ရန်ကုန် (သီလဝါဆိပ်ကမ်း) မှ မုဒုံမြို့နယ်ရှိ Puma International Port Terminal (ရာဇာမင်း ဆိပ်ကမ်း) သို့ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု လျှော့ချသည့် ပုံစံဖြင့် ပြောင်းလဲတင်သွင်းခဲ့သည်။[1] ဤစနစ်ပြောင်းလဲမှုသည် ဆီပန့်မလုံလောက်မှု၊ နယ်စပ်ဒေသသို့ တရားမဝင် တင်ပို့မှုများ နှင့်အတူ စီမံခန့်ခွဲမှု အားနည်းချက်များ ကစက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်မှုနှင့်ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းသည် ဒေသတွင်းအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော အာဆီယံ (ASEAN) ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ဗဟိုပြုမှု (Centrality) ကို စိန်ခေါ်နေသည့် အဓိကပြဿနာတစ်ရပ်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်မှ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်အထိ ကာလအတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော နိုင်ငံတကာတုံ့ပြန်မှုများ၊ အထူးသဖြင့် အာဆီယံနှင့် ၎င်း၏အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ လှုပ်ရှားမှုများကို လေ့လာကြည့်ပါက မြန်မာ့အရေးသည် အာဆီယံစားပွဲဝိုင်းပေါ်တွင် အရေးပါသော ခေါင်းစဉ်တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။ ဤသုံးသပ်ချက်စာတမ်းတွင် မြန်မာ့အရေးနှင့် ပတ်သက်၍ အာဆီယံ၏ စုပေါင်းဆုံးဖြတ်ချက်များ၊ မလေးရှား၊ ထိုင်းနှင့် ဖိလစ်ပိုင် စသည့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ တစ်သီးပုဂ္ဂလ သဘောထားရပ်တည်ချက်များနှင့် စစ်ကောင်စီ၏ တုံ့ပြန်မှုများကို သုံးသပ်တင်ပြသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။

AUDIO PODCAST: 🔊   ကြပ်ကၠုင် ကုပေါဲရုဲမာဲတုဲ တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ထ္ၜးဟိုတ်ကုပရေင်ဍုင်ကွာန် သ္ဂောအ်ညိင်ဝပ်တုဲ ထပက်ကၠုင်ဒၟံင်ပၞာန် ဗွဲမသ္ကာတ်မြဟ်ရ။ တုပ်တဴသာ်ဏအ်ရ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်သၠုင်ကျာ၊သၟဝ်ကျာလေဝ် တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ထပက်ကၠုင်ပၞာန် ဗွဲမကၠေတ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကၠုင်ရ။နနဲထပက်ပၞာန်သာ်ဏအ်တအ် ကောမ်ကု စကာက္ၜင်ကျာတအ် ထပက်ကၠုင် ကုပၞာန်ကျာဂှ် ရးမန်သကုတ်သၟဝ်တေအ် နွံကၠုင်ကီုလေဝ် သကုတ်သၠုင်ကျာဂှ် ပြဝ မထက်ပၞာန် ကုက္ၜင်ကျာဂှ် ဟွံဂွံညာတ်‌ရ။ ဂၠံင်ဇၞော်ကၟိန်ဍုင် စၟတ်(၈)ဂှ်…

စစ်အုပ်စုအတွက် အရေးပါသည့် ရေး-သံဖြူဇရပ် လမ်းပိုင်း စစ်ရေး ကဏ္ဍ အပတ်စဉ် ငြိမ်းချမ်းရေးသုံးသပ်ချက် မွန်ပြည်နယ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲနီးလာချိန် စစ်အုပ်စု၏ အရှိန်မြှင့် စစ်ကြောင်းထိုးမှုများ ဘယ်လိုရှိနေပြီလဲ? စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးအရ အရေးပါပြီး နှစ်နဲ့ချီ လက်လွှတ်ထားရသော ရေး-သံဖြူဇရပ်လမ်းပိုင်း ကို စစ်အုပ်စုက ပြန်လည်ရယူနိုင်မလား? မြောက်ပိုင်းတွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ၊ တောင်ပိုင်းတွင် ပင်လယ်ရေလမ်းကြောင်းအပေါ် မှီခိုမှု နှင့်အတူ…

လက်ရှိမြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းသည် အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စု၏ ရွေးကောက်ပွဲကြိုးပမ်းမှုနှင့်တော်လှန်ရေးအင်အားစုတို့၏ ရွေးကောက်ပွဲတုံ့ပြန်မှုများအကြား တင်းမာမှု အရှိန်အဟုန် မြင့်မားလာသည်။ မင်းအောင်လှိုင်တို့ စစ်အုပ်စုသည် ၎င်း၏တရားဝင်မှု (legitimacy)ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် ရွေးကောက်ပွဲကို အဓိကလက်နက်အဖြစ် အသုံးပြုရန် ကြိုးပမ်းနေရာ လက်ရှိ ပဋိပက္ခအခြေအနေ၊ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ဥပဒေသစ်များကြောင့် ပြည်တွင်းတွင်သော်လည်းကောင်း၊ ပြည်ပ၌သော်လည်း ကောင်း လုံးဝသံသယဖြစ်ဖွယ် အနေအထားတွင် ရှိနေသည်။      …