AUDIO PODCAST: 
■နိဒါန်
လိခ်ပတိုန်ထ္ၜးဏအ်ဝွံ ပတိုန်ထ္ၜးဏာ ပရေင်ပရူ ဆေင်စပ်ကုပရေင်ပၞာန် တွဵုရးဍုင်မန် နူဒဳဇြေမ္ဗာ ၂၅၊၂၀၂၅ စဵုကဵုစိုပ် ဂျာန်ညဝ်ဝါရဳ ၁၂၊၂၀၂၆ရ။ပရေင်ပရူမသ္ၚဳဂၠိပ်တအ်ဂှ် ဆေင်စပ်ကဵု ပရေၚ်တၠအဝဵုပၞာန် ဖျေဟ်လဝ်ဇြဟတ်ပၞာန် သွက်ပေဲါရုဲမာဲ ကောမ်ကု ပရေင်ချဳဓရိုင်၊ ပေဲါပၞာန် မဒှ်လဝ် ကုဂကောမ်ရပ်လွဟ်ပၠန်ဂတးတအ် ကောမ်ကု ပရေင်ဇီုကပိုက် ကုညးဍုင်ကွာန်တအ် ကီုရ။
တၠအဝဵုပၞာန်ဝွံ ပ္ဍဲ ၂၀၂၅ ဒဳဇြေမ္ဗာ ၂၈ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ပေဲါရုဲမာဲ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မသုန်ပွိုင်ဍုင် ကျာ်ထဝ်၊သဓီု၊မတ်မလီု၊ၜါသွာင်၊ကျာ်မြဟ်တအ် နကဵုပေဲါရုဲမာဲဒကုတ်(၁)ရ။ပ္ဍဲ ၂၀၂၆ ဂျာန်ညဝ်ဝါရဳ ၁၁ဂှ် ဆက်ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မသုန်ပွိုင်ဍုင် ၜဳလေင်၊ပံင်၊မုဟ်ဍုင်၊ဇြပ်ဗု၊ရေဝ်တအ် နကဵုပေဲါရုဲမာဲ ဒကုတ်(၂)ရ။
➤ပ္ဍဲရုင်ပေဲါရုဲမာဲတအ်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်၊ဗၠာဲသၟိင်၊ပၞာန်ညးဍုင်တအ်သၟးဟွံက နကဵုဗွိုက်လတက်သာ်ဍီု မဒုင်ယၟု ဂကောမ်ဂီုကၠီုညးဍုင်တအ်လေဝ် ကေတ်လဝ်ဂီုကၠီုရုင်ပေဲါရုဲမာဲအိုတ်ရ။တြးလဝ်ဂကောမ်ဂီုကၠီုတအ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ် ကၠာဟွံဂွံကၠောန် ပေဲါရုဲမာဲဏီရ။ပွ မကေတ်လဝ်ဒၞာဲ ပဍဲရုင်မာဲ၊ပွမပါ်လဝ် ကင်ဂဇအ် ကဵု ကင်ချဳတအ်တုဲ စၟဳစၟတ်ဒၟံင် အကြာဍာန် ကုညးမအာကၠုင်တအ် ဇၟာပ်ပွိုင်ဍုင်ဟီုစဂွံရ။
ပဲါနူဂှ် သၟးဟွံက ကၠာဟွံဂွံကၠောန်ပေဲါရုဲမာဲကီု၊အဃောကၠောန်ဒၟံင် ပေဲါရုဲမာဲတအ်ကီုဂှ် ဒပ်ပၞာန်တအ် ဇက်ကရောံပၞာန်တုဲ ဂေတ်ဒၟံင် လတူဂၠံင်မဆက်လဝ် ပၞော်ဍုင်တအ်ဂှ်ရ။ ဟိုတ်သာ်ဂှ်ရ ပွိုၚ်ဍုၚ်လ္ၚဵုဂှ် ကရောံပၞာန်တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ လုက်စုက်ဆေၚ်မုက် ကုဂကောမ်ရပ်လွဟ်ပၠန်ဂတးတအ်တုဲ ဒှ်ကၠုင်ပေဲါဗတိုက်ရ။
ပ္ဍဲ ၂၀၂၅ ဒဳဇြေမ္ဗာ ၂၂ဂှ် ဒှ်ကၠုင်ပေဲါဗတိုက် ကုဒပ်ပၞာန်ပၠန်ဂတးဍုင်မန်(MSRF) အကြာကွာန်သၞေဟ်ဂဒေါအ် ကဵုကွာန်နှေဟ်ခြေင်တအ်ဂှ်လေဝ်ကီု၊ပ္ဍဲ ဒဳဇြေမ္ဗာ ၂၅ဂှ် ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ် ဗ္ဒဲါကွာန်ဝါးဒတ်ကွင်းဂှ် မွဲဒၞဲါ၊ဒဳဇြေမ္ဗာ၂၆ဂှ် အကြာကွာန်ရေကျော်ကုကွာန်သုံးခွဂှ် မွဲဒၞဲါ ဒှ်ကၠုင်ပေဲါဗတိုက်ကု ဒပ်ပံင်ကောမ်ပၠန်ဂတး ဗော်သွးကောန်ဂကူကရေင်(KNU/KNLA) မက္ဍိုက်က္ဍိုပ်လဝ်တအ်ဂှ်လေဝ်ကီု၊ပ္ဍဲ ဒဳဇြေမ္ဗာ ၃၁ဂှ် လတူဂၠံင်မတ်မလီု-ဒဂုင် ပွိုင်ဍုင်ၜဳလေင်၊ကွာန်အလူးလေး ဗ္ဒဲါကျာ်ဇာဒိသိုင်ၜါဂှ် ဒှ်ကၠုင်ပေဲါဗတိုက် ကုဒပ်ပံင်ကောမ်ပၠန်ဂတး ဗော်သွးကောန်ဂကူကရေင်(KNU/KNLA) မက္ဍိုက်က္ဍိုပ်လဝ်တအ်ဂှ်လေဝ်ကီု ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်ဝွံ ဒှ်ကၠုင်ပေဲါဗတိုက် (၄)ဝါရ။ပေဲါဗတိုက်တအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဟိုတ်နူ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတံ ထပက်ပၞာန်တုဲဟေၚ် ဒှ်ကၠုင်လဝ်ရ။
ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဂကောမ်ပၠန်ဂတးတအ် ပွမဝေင်ပၞာန်ပန်ပလှ်(ပြောက်ကျားစစ်)ကီု ဒပ်ပၞာန်တအ် ပွမပန်ခတိုဟ် လွဟ်ဇၞော်တအ်လေဝ် နွံရ။၂၀၂၆ ဂျာန်ညဝ်ဝါရဳ ၁၁ မွဲတ္ၚဲဓဝ်ဂှ်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ-ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်(NMSP-AD)/ဒပ်မန်ရာမည(RMA)လုပ်ဗတိုက်လဝ်သၞေဟ်ကၚ်(ဂိတ်စခန်း)မနွံ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် က္ဍိုပ်ကွာန်အစေန်ဂှ်လေဝ်ကီု၊ဒပ်အမၠံက် စၟတ်(၃၁၆)မနွံပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ဗ္ဒဲါကွာန်ကလအ်ဂှ်လေဝ်ကီု၊ခမရ စၟတ်(၂၀၉)မနွံပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ဗၟံက်ဍုင်ကၟာဝက်တအ်ဂှ်ရ။ဂျာန်ညဝ်ဝါရဳ ၁၁ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ ကၠောန်ဗဒှ်ပေဲါရုဲမာဲ ဒကုတ်(၂)တုဲ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်ကဵုပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ဂှ်လေဝ် ဒှ်ဒေသမပါလုပ် ပ္ဍဲပေဲါရုဲမာဲ ဒကုတ်(၂)ရ။
➤ပရေင်ဇီုကပိုက် ကုညးဍုင်ကွာန်
၂၀၂၅၊ဒဳဇြေမ္ဗာ ၂၄ အခိင်နူဂယးဂှ် ဟိုတ်နူဒပ်ပၞာန်ဗၟာမွဲ ပန်နင် နကဵုလွဟ်ဇၞော်ဂှ်ရ ဘာလကျာ်ခေတ္တာမနွံ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ၜဳလေင်၊ကွာန်အလူးကြီးဂှ် ဒးအာတုဲညးဗြဴပိတၠ ချိုတ်အာတုဲ၊ညးဗြဴၜါတၠပၠန်ဂှ် ဒးလဝ်ဝပ်ရ။
ဒဳဇြေမ္ဗာ(၃၁)ဂှ် ဟိုတ်နူပေဲါဗတိုက်ကွာန်အလူးကြီးဂှ်တုဲ ပၞောဝ်ကုညးမအာကၠုင်လတူဂၠံင်တအ် ညးတြုဟ်(၂)တၠဂှ်ချိုတ်အာတုဲ၊ပန်တၠပၠန်ဂှ် ဒးလဝပ်ရ။
၂၀၂၆ ဂျာန်ညဝ်ဝါရဳ ၂ဂှ် ဟိုတ်နူ တမ်ဒပ် ခမရ(၃) မဖျေဟ်လဝ်ဒပ်ပ္ဍဲၜဳလေင်ဂှ် ပန်ပၠုပ်ဏာ ကမ်လွဟ်ဇၞော် ပ္ဍဲကွာန်အလူးကြီးဂှ်ရ ညးကွာန်ချိုတ်အာ (၂)တၠတုဲ ဒးလဝ်ဝပ်ဗွဲမသကာတ်မြဟ်(၃)တၠရ။
ဂျာန်ညဝ်ဝါရဳ၁၂ အခိင်နူဂယးဂှ် ကရောင်ပၞာန်အလဵုသဳ ဇြဟတ် ၜိုတ်၁၀၀တၠဂှ် ဂစိုတ်ထောအ် ညးမအာတရဴ နကုကွဳလိုန်ဓာတ် ၂တၠ ပ္ဍဲလတူဂၠံင် ၜဳလေင်-နာတ်ကျဳ ဗ္ဒဲါကွာန် ရွှေလောင်းအင်းဂှ်ရ။
➤သွာင်သ္ၚဳဂၠိပ်
(၁)ဒပ်ပၞာန်ဝွံ ဖျေဟ်လဝ်ဒပ်ဂီုကၠီု ဇြဟတ်ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာ ပေဲါရုဲမာဲ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန် တုဲဒှ်အာရ။ဆ္ဂး ကၠောန်ဗဒှ်အာ အလုံစှ်ပွိုင်ဍုင် မနွံပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်တအ်ဟွံသေင်ရ။ပေဲါရုဲမာဲ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် လတူဍုင်တအ်ဟေင်ရ။အတိုင်ဍေဟ်တအ် လောင်တြးလဝ် ပဲါနူဂကောမ်ကွာန် ၁၄၀တုဲ ဂကောမ်ကွာန်သၟေဟ် ၃၂၈ကၠောန်လဝ်ပေဲါရုဲမာဲကီုလေဝ် ဒှ်ဍာံ၊ဟွံဍာံဂှ် ဟွံတီရ။ပေဲါရုဲမာဲ မကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲတွဵုရးမန်ဂှ် နကဵုရုင်မာဲ ၂၉ရုင် ကု ဂကောမ်ကွာန် မနွံပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ပၞောဝ်ကဵု (၃၀)ဂှ် တၟအ်ကၞေင်၊ကအ်ဂုတ်၊ရုတ္တံင်၊လာံထုင်၊ကွာန်ဘာ၊ကလအ်၊ဒ္စိတ်တိုင် (၇)ဂကောမ်တအ်ဟေင် ကၠောန်ဗဒှ်မာန်ကၠုင်လဝ်ရ။ဆဟီုသာ်ဏအ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲဂကောမ်ကွာန်(၇)ကွာန်ဂှ် ညးမနွံပ္ဍဲဒပ် ကောန်ရဲတဝ်သွာ ကောန်ဇာတ်ဍေဟ်တအ်သၟးရ စုတ်လဝ်မာဲမာန်တုဲ ညးဍုင်ကွာန်တအ် စုတ်မာဲဟွံမာန်အိုတ်ရ။
(၂) ၂၀၂၆၊ဂျာန်ညဝ် ၃ အခိင်တ္ၚဲဒစေင်ဂှ် ဂအုပ်ဘာကွာန်ဘာ နာဲသူရထောန် ပ္ဍဲတရဴနူကွာန်ဘာ စဴဍုင်မုဟ်ဍုင် နကဵုကွဳလိုန်ဓာတ် လတူဂၠံင်ဇၞော်စၟတ်(၈) ရေဝ်-ဇြပ်ဗုမွဲဒၞဲါဂှ် ဒပ်ပၠန်ဂတးတအ် ရပ်ဏာတုဲ အခိင်ချူဒၟံင်လိခ်ပရေင်ဏအ်လေဝ် ဟွံဂွံဗၠးဏီရ။ဂအုပ်ဘာဂှ်ဝွံ ဂွံညာတ် ကေတ်ပ္ဍဲဖုင်ညး ဒဒှ်ရ ညးသ္ဒးကေတ်တာလျိုင် နဒဒှ် နာဲရုင်မာဲပ္ဍဲဒပ်ပၞာန် ပေဲါရုဲမာဲ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဂျာန်ညဝ်ဝါရဳ ၁၁ဂှ်တုဲရပ်ဏာလဝ်ရောင် ဌာန်ပရိုင်ဗၠးၜးမန် (IMNA) ထမံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။ ဂၠံင်ဇၞော်ကၟိန်ဍုင် စၟတ်(၈) ဂၠံင်ဒကုတ် ရေဝ်-ဇြပ်ဗု ဒၞာဲညးဂအုပ်ဘာ ဒးဒုင်ရပ်လဝ်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ပၠန်ဂတးဍုင်မန် (MSRF)မနွံသၟဝ် ကံင်ဇြဳဝှေတ်ဒရေဝ်ဍုင်မန်(MSFC)၊ဒပ်စဵုဒၞါညးကွာန်ဍုင်ရေဝ်(YPDF)၊ဒပ်ဗၠာဲသၟိင်ရာမညတအ် ဖျေဟ်လဝ်သဇိုင်တုဲ ၊ဗော်သွးကောန်ဂကူကရေင်(KNU/KNLA) ကု ဂကောမ်ပၠန်ဂတး မနွံပ္ဍဲဒေသတအ်လေဝ် ဂေတ်ဂ္ၚေင်အာကၠုင်ဒၟံင်ရ။ရံင်ကေတ် အကာဲအရာ ညးဂအုပ်ဘာ ဒးဒုင်ရပ်လဝ်ဂှ်မ္ဂး ကံင်ဇြဳပၞာန်တအ် ဟွံကလေင်အုပ်ဓလီု ဒကုတ်ဂၠံင်ရေဝ်-ဇြပ်ဗု ဟွံမာန်ဏီဂှ် မံက်ဂတဝ်ဒၟံင်ရ။
➤နိဂီု(အကာဲအရာ မဒှ်မာန်)
ပရေင်အုပ်ဓလီု ဂကောမ်ပၠန်ဂတးတအ် နွံဒၟံင် လတူ ဂၠံင်ဇၞော်ကၟိန်ဍုင်စၟတ်(၈)ဒကုတ်ဂၠံင်ရေဝ်-ဇြပ်ဗု ဏီဂှ်ရ ပေဲါရုဲမာဲစဵုကဵုတုဲအာကီုလေဝ် အကြာဒပ်ပၞာန်တၠအဝဵု ကဵုဂကောံပၠန်ဂတးတံဂှ် စပ်ကဵုပရေင်တိဍာ်တုဲ ဆက်ပြိုင်ပကာန်အာမာန်ဒၟံင်ရောၚ်။
အတိုင်ဏအ်မ္ဂး နကဵုပရေင်တိဍာ်ကီုဒှ်၊နကဵု ပရေင်ပၞာန်ကီုဒှ် ဒှ်ကၠုင်ပေဲါပြိုင်ပကာန်ညးသကအ်မ္ဂး အတိုင် ဒဂေတ်တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ပန်ပၠုပ်မခတိုဟ်ပ္ဍဲကွာန်၊ရပ်ပျဲပျာံ ညးမအာကၠုင်အကြာဍာန်ဂၠံင်တအ်ဂှ် ဂၠိုင်တိုန်မာန်ရ။
ပဲါနူဂှ်ပၠန် ဟိုတ်နူဥပဒေယိုက်ဂၠေင်တာလျိုင်ပၞာန် တၠအဝဵုပၞာန်တအ်မစၟတ်လဝ်ဂှ်မ္ဂး ပရေင်သၟတ်တအ် ဒးဒုင်ရပ်အတေင်အဓမ္မတုဲ သ္ဒးပကောန်ပၞာန်ဂှ် ဂၠိုင်တိုန်မာန်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကာလဂတနူ ပေဲါရုဲမာတုဲဒှ်အာဂှ်မ္ဂး ပေဲါဗတိုက်တအ် ဆက်ဒှ်အာမာန်တုဲ ပရေင်ဂီုကၠီုညးဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် သ္ဒးဂွိင်ရောင်ဂှ် သ္ၚဳဂၠိပ်တုဲ ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ။
