AUDIO PODCAST: 
ပေဲါရုဲမာဲ အလဵုသဳပၞာန် ၂၀၂၅ ဒဳဇြေမ္ဗာ ၁၈ဂှ်ဝွံ ပရေင်ဒစဵုဒစးကောမ်ကု ပရေင်ဟွံဒုင်တဲတံ နွံဒၟံင်ကီုလေဝ် တုဲဒှ်အာလဝ်ရ။ ပေဲါရဲုမာဲဏံဝွံ သွက်အနာဂတ်ကၟိန်ဍုင်သၟးဟွံက ဇီုကပိုက်ဒၟံင် ကုပရေင်စၞောန်ပတိုန်ထ္ၜးကောမ်ကု ပရေင်အုပ်ဓုပ် တွဵုရးတအ်လေဝ် နွံရ။ ခြာဟွံလံဏံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန် စၠတ်ထဝ်တွဵုရး အလန်တတိယ မံက်ကၠုင်မာန်တုဲ ဒှ်ပရေင်သ္ဒးမင်ကျောဝ်မွဲကီုရ။လိက်သ္ၚဳဂၠိပ်ဏအ်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုပေဲါရုဲမာဲ မကၠောန်ကၠုင်လဝ် နူဒဳဇြေမ္ဗာ၊ ၂၀၂၅ ဒဵုစိုပ် ဂျာန်ညဝ်ဝါရဳ၊၂၀၂၆ဂှ်တုဲ ပါ်ပဲါပတိုန်ထ္ၜးကဵု ဗီုပြင်ဒက်ပတိုန် စၠတ်ထဝ်တွဵုရးဍုင်မန်၊ပရေင်ပါ်ပရအ်အဝဵု ကု အကာဲအရာအလဵုသဳတအ်ရောင်။
ပရေင်ဒက်ပတိုန် စၠတ်ထဝ် တွဵုရးဍုင်မန် အလန်တတိယ ကု သွဟ်ပေဲါရုဲမာဲ
ကံင်ဇြဳပၞာန် သ္ကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် မေန်အံင်လှာင် မက္ဍိုပ်လဝ်ဂှ် ပြံင်ကၠေအ်ယၟု ကဝ်မယျှေန်ဂီုကၠီုကၟိန်ဍုင်ကောမ်ကု ၜိုဟ်လလမ်(SSPC)တုဲ ကၠောန်ကၠုင်ပေဲါရုဲမာဲ ပိဒကုတ်ရ။တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဒကုတ်ပထမ ကဵုဒကုတ်ဒုတိယရ။ ညးစၞးဒပ်ပၞာန် (မိုးကျရွှေကိုယ်)ကဵုအတိုင်သွဟ်ပေဲါရုဲမ္ဂး ပ္ဍဲစၠတ်ထဝ်တွဵုရးဍုင်မန်ဝွံ ဒၞဲါခုင်ညးစၞးဂမၠိုင်နွံဒၟံင် (၃၁)ဒၞဲါရ။ပ္ဍဲကဵုဗီုပြင်ဒက်ပတိုန်ဏအ်ဂှ် ညးစၞးဒးဒုင်ရုဲစှ်လဝ် နွံဒၟံင် ၂၃တၠတုဲ အတိုင်သၞောဝ် ၂၀၀၈ဂှ် ကောန်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံ ပါလုပ်ဒၟံင် ၈တၠရ။ပၞောဝ်ကဵုညးစၞးဒးဒုင်ရုဲလဝ်ဂှ် အတိုင်လၟေင်ပွိုင်ဍုင် ညးဂွံမာဲဂၠိုင်ညးဇၞး နကဵုသၞောတ် FPTPဂှ် ၁၀တၠ၊နကဵုသၞောတ် PRဂှ် စှ်တၠ၊သ်ှေဒၟံင် ၃တၠဂှ် မံက်ကၠုင်နူ တိဍာ်ဆန္ဒမာဲကောန်ဍုင်အရေင်တအ်ရ။
ဇမၞးအလိုက်ဗော် ကဵုဂနက်ညးစၞးဂမၠိုင်
ရံင်ကဵုအတိုင်သွဟ်ဏအ်မ္ဂး USDPဝွံ ဒှ်ဗော် ဇြဟတ်ဇၞော်အိုတ်ပ္ဍဲတွဵုရးတုဲ ပံင်ထောအ် ကုညးစၞးပၞာန်မ္ဂး ဒှ်အာ ၆၁.၂%ရ။ဍေဟ်တအ်ဂှ် ပြဝမဒက်ပတိုန်အလဵုသဳတွဵုရး ကဵုပြဝမကၠောန်ဥပဒေတအ်ဂှ် အတိုင်ပၟိက်စိုတ်ဍေဟ်တအ် ဍေဟ်တအ်ကၠောန်မာန်ရ။ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဝွံ ဒှ်ဗော်ဇၞော်ဒုတိယပ္ဍဲစၠတ်ထဝ်တုဲ ပြဝမဒစဵုဒစး ကုအလဵုသဳ ကု ပြဝမစဵုဒၞါ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲဒေသတအ်ဂှ် ဒှ်ဗော်အဓိကရ။
ဇမၞးညးစၞးဗော်ညဳသၟဟ်မန် ဗွဲတြး
ညးမဒုင်ရုဲမာဲ ဗော်ညဳသၟဟ်မန်တအ်ဝွံ ဂွံလဝ်ပရေင်ထံက်ဂလာန်ညးဍုင်ကွာန် ဒကုတ်သၠုင်ကျာ ကဵုဒကုတ်လဒေါဝ် တွဵုရးဍုင်မန်ရ။
လၟေင် ယၟု တိဍာ်ဆန္ဒမာဲ သၞေတ်ပေဲါရုဲမာဲ
၁။ နာဲအမ်သဝ် မုဟ်ဍုင်(၁) FPTP
၂။ နာဲယှိုဲဠူ ဇြပ်ဗု(၁) FPTP
၃။ မိလွဳဟာန် ရေဝ်(၁) FPTP
၄။ နာဲတာန်ခိုင် ပံင်(၁) FPTP
၅။ နာဲဇြာန်ဒေန် ပံင်(၂) PR
၆။ နာဲလျးတၟး မုဟ်ဍုင်(၂) PR
၇။ မာံအံင်ထူ ကျာ်ထဝ်(၂) PR
ပၞောဝ်ကဵုညးစၞးဂမၠိုင် မဇၞးလဝ်မာဲတံမ္ဂး ညးမဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ညးဗြဴ ပ္ဍဲဗော်ညးသၟဟ်မန် မနွံယၟု မိလွဳဟာန် မွဲတၠဟေၚ် ပါလုပ်ကၠုင်ပ္ဍဲစၠတ်ထဝ် နဒဒှ်ညးစၞးမၞိဟ်ဗြဴရ။ အကာဲအရာဏံဝွံ ပတဝ်အာဒၟံင်ကဵု ပရေင်တုပ်သၟဟ် တြုံ-ဗြဴ (ၝောအ်-ကၟက်) အပ္ဍဲစၠတ်ထဝိတွဵုရးမန်ရောၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ဟိုတ်နူ သၞောတ်PRတုဲ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ် ညးစၞးMUP ဂွံအာဒၞဲါဂှ် ဒဒှ်ရ MUP တြးတိဍာ်မာန်ဒၟံင်ဏောင်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်ရ။
ပြဝမပြိုင်ပကာန် ကဵုအလဵုသဳတွဵုရး ကောမ်ကု ကတိကဝတ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန်
စၠတ်ထဝ်တွဵုရးဍုင်မန် အလန်တတိယ မံက်တိတ်ကၠုင်တုဲ အခါဒက်ပတိုန်အလဵုသဳတွဵုရးမ္ဂး ဗော်ညဳသၟဟ်မန် သ္ဂောံပါပ္ဍဲကဏ္ဍပၟိက်မလုပ်တအ်ရောင် စၟဳကေတ်လဝ်ရ။ပြဝမသ္ဂောအ်ဒက်ပတိုန် အလဵုသဳတွဵုရးဝွံ ညးစၞးဒပ်ပၞာန်ကဵု ဗော်ဇာဒိသိုင်တအ်သၟးဂှ် တုဲဒှ်ဒၟံင်ကီုလေဝ် ပရေင်ၜိုဟ်လလမ် ကဵုဓရ်ပတ်ှေညးဍုင်ကွာန်တအ် သ္ဂောအ်နွံမ္ဂး ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဂှ် ဟွံပါမ္ဂး ဟွံဂွံရ။
(၁)ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဝွံ ပ္ဍဲကဵုပြဝမဒက်ပတိုန် အလဵုသဳတွဵုရးဂှ် ညးသ္ဂောအ်လုပ်ကေတ်ဒၞဲါ ဌာနဝန်ဇၞော်တအ်မာန်ဂ္စါန်အာဏောင်ဂှ် ပတ်ှေလဝ်ရ။ပ္ဍဲဒၞဲါတဏအ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ဂွံ/ဟွံဂွံဒၞဲါဂှ် တန်တဴဒၟံင် ကုပြဝမကဵုကေတ်ပရေင်ဍုင်ကွာန် အကြာဗော်ဇာဒိသိုင် ကဵုဗော်ညဳသၟဟ်မန်ရောင်။
(၂)ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဝွံ အတိုင်မူဝါဒဝှေတ်ဒရာညးတအ်မ္ဂး ပရဲမတိတ် နူသယံဇာတတွဵုရးဂှ် ညံင်ဂွံစကာပ္ဍဲတွဵုရးဂၠိုၚ်ၚ် ညးတအ်အာတ်မိက်ရောင်။
(၃)ဗော်ညးသၟဟ်မန်ဝွံ မူဝါဒလစွံစိုတ်ပေဲါရုဲမာဲညးတအ်ဂှ် ညးတအ်လလောင်တြးလဝ် ပ္ဍဲနဝ်ဝေမ္ဗာ၂၀၊၂၀၂၅တေအ်ရ။မူဝါဒလစွံစိုတ်ပေဲါရုဲမာဲဂှ် မွဲနဲတုန် ဒှ်ကတိကဝတ်ပေဲါရုဲမာဲရ။ကတိကဝတ်တဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲအာယုက်စၠတ်ထဝ်ဏံ ဒှ်စမြင် ၜိုတ်လဵုဗော်ညဳသၟဟ်မန် ကၠောန်ကဵုမာန်တုဲ နကဵုဗော််ညးတံ ဟွံဝိုတ်အာမွဲသာ် ညံင်သ္ဂောအ်ထမံက်ရုပ်ရဴမာန်ဂှ် ပၟိက်ဇၞော်တဴရ။
နိဂီု
အကာဲအရာ စၠတ်ထဝ်တွဵုရးဍုင်မန် အလန်တတိယဏအ် ယဝ်ရ ဒးသရုပ်ထောအ်မ္ဂး ပရေင်အုပ်ဓလီုဗော်ဇာဒိသိုင် ကဵုညးစၞးဒပ်ပၞာန်တအ် နွံမာန်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူအကာဲအရာပရေင်ဍုင်ကွာန် ဟွံညိင်ဝပ်ဂှ်ရ ကဏ္ဍဗော်ညဳသၟဟ်မန်လေဝ် ပၟိက်ဇၞော်တဴရ။
ဟိုတ်နူသၞောတ်PRတုဲ ဗော်ဇြဟတ်ဍောတ်ဍောတ်တအ် မပတမ် ညးစၞး PPP, PP, NIEDPတအ် ဂွံပါလုပ်ကၠုင် မွဲဗော်ညးမွဲတုဲ ပ္ဍဲစၠတ်ဓရ်ဂှ် ဂွံညာတ်ကၠုင်ဗော်ဇဳရ။ဗော်သၟတ်တဏအ်ဂှ် ယဝ်ရသ္ဒးဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်ပရေင်ကိစ္စဇၞော်တအ်တ်ှေ ပြိုင်ပကာန်ကဵုဗော်ဇာဒိသိုင် မာန်ဟွံသေၚ်ရ။ နကဵုဒက်မဟာမိတ်ကဵုဗော်ညးသၟဟ်မန်တုဲဟေၚ် ရမျှာင်ညးတအ် စိုပ်တရဴမာန်ရောင်။
ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဝွံလေဝ် ကၠောန်ထ္ၜးအတိုင် မူဝါဒလစွံစိုတ်ပေါဲရုဲမာဲညးတအ်မာန်မှ ပရေင်ပျုတ်ဗဒေက် လတူညးတအ်အောန်စ်ှေအာမာန်ရောင်။ယဝ်ရ ဟွံထမံက်ရုပ်ရဴမ္ဂး ဓရ်ပတ်ှေ ညးဍုင်ကွာန် လတူညးတအ်ဂှ် သ္ဒးဆောမ်လေင်အာရောင်။ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဝွံ အတိုင်ကတိကဝတ်ညးတအ် မကဵုလဝ်ကုညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် သ္ဒးထမံက်ရုပ်ရဴအာရောၚ်ဂှ် တာလျိုၚ်နွံတဴရ။
